Waarom de yen ineens wakker wordt

De Japanse yen verrast de valutawereld met een plotselinge rally, ondanks rente- en politieke tegenwind. Verkiezingen, zorgen over de staatsschuld en signalen van centrale banken zijn aanwijzingen voor een naderende trendbreuk.

De yen zet de afgelopen dagen de valutawereld helemaal op het verkeerde been. De munt staat al langere tijd onder druk als gevolg van de zeer lage rente die de Bank of Japan (BoJ) hanteert. Twee jaar geleden stond de beleidsrente nog onder de nulgrens, maar inmiddels is dat 0,75%. Ondanks dat de Amerikaanse rente in deze periode is gedaald van 5,5% naar 3,75%, is het nog altijd een stuk lucratiever om vermogen aan te houden in dollars dan in yen. Veel handelaren lenen goedkoop geld in Japan, om dat tegen een hoger rendement in onder meer de Verenigde Staten te investeren.

Staatsschuld in de schijnwerpers
Door deze carry trade is de yen sinds voorjaar 2025 met 10% gedaald ten opzichte van de dollar. Over de afgelopen vijf jaar komt die koersschade zelfs op 35%. Een andere factor die de yen onder druk zet is politieke onzekerheid. Premier Sanae Takaichi heeft namelijk vervroegde verkiezingen uitgeschreven. Bij de stembusgang op 8 februari hoopt ze een ruimer mandaat te krijgen, nadat de LDP onder leiding van haar voorganger Shigeru Ishiba eind 2024 een pijnlijke nederlaag leed. Takaichi maakt kiezers warm met plannen om de btw te verlagen en het sociale zekerheidsstelsel te hervormen. Valutahandelaren kijken hierbij vooral met wat zorgen naar de torenhoge staatsschuld, die hierdoor nog verder dreigt op te lopen.

Olie op het vuur
Tegen de rente- en politieke tegenwind in, schoot de yen afgelopen vrijdag met meer dan 2% omhoog ten opzichte van de dollar. Die beweging werd waarschijnlijk in gang gezet door steunaankopen van de BoJ. De centrale bank ziet niet graag dat een dollar meer dan 160 yen waard wordt. Ondertussen maakte de Federal Reserve een rondgang langs Amerikaanse grootbanken om de yen-posities in kaart te brengen. Op valutamarkten werd dat gezien als een signaal dat de Verenigde Staten ook de dollar wat omlaag wilden duwen ten opzichte van de yen. Veel handelaren hadden juist positie gekozen voor een verdere daling van de Japanse munt. Om te voorkomen dat de verliezen te snel opliepen, is een groot deel van die posities gesloten. Dat was nog meer olie op het vuur van de yen-rally.

Wake-up call voor de yen
Steunaankopen zijn uiteraard een wat wankele basis voor een structurele opleving. Maar de kans is groot dat er langzaamaan een einde komt aan de vrije val van de yen. Vlak nadat ze partijleider werd, heeft Takaichi benadrukt dat ze een solide financieel beleid wil voeren. Bovendien is een groot deel van de Japanse staatsobligaties in handen van de BoJ. Die kan eventuele schokken opvangen. Een oplopende inflatie en de zwakke yen wijzen erop dat de beleidsrente in de loop van 2026 stijgt. De Federal Reserve lijkt zich juist op te maken voor twee renteverlagingen. Met een krimpende rentekloof en het wegebben van het politiek risico na 8 februari, gaat de tegenwind voor de yen duidelijk afnemen. De plotselinge rally van vorige week, is dan ook een wake-up call dat de munt wel degelijk een andere richting kan kiezen.

Joost Derks

Joost Derks is valutaspecialist bij iBanFirst. Hij heeft ruim twintig jaar ervaring in de valutawereld. Deze column geeft zijn persoonlijke mening weer en is niet bedoeld als professioneel (beleggings)advies.

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.