Opinie Joost Derks
De digitale euro: logische stap of paard van Troje?
Het Europees Parlement stemde vorige week met ruime meerderheid vóór de digitale euro. Een belangrijke stap, maar geen doorbraak. Het lastigste deel van het traject moet nog beginnen, namelijk het bepalen van de spelregels en het bouwen aan draagvlak.
Donderdag stemden 416 Europarlementariërs voor het vervolg van het wetgevingstraject rond de digitale euro, tegenover 169 tegenstemmers. Vooral radicaal-rechtse en conservatieve fracties maken zich zorgen om de privacy. Voorstanders zetten juist de schijnwerpers op de onafhankelijkheid van Amerikaanse betaalreuzen als Visa en Mastercard. Met de steun van het Parlement kunnen de onderhandelingen met de EU-lidstaten nu beginnen. Als alles volgens plan verloopt, kan de digitale euro rond 2029 worden ingevoerd. De ervaring leert dat dit soort trajecten gevoelig is voor vertragingen, maar het politiek momentum neemt in ieder geval aan kracht toe.
Vertrouwen als sleutelwoord Wie zich zorgen maakt over een radicale ingreep in het geldsysteem, kan enigszins gerustgesteld worden. De digitale euro is geen cryptomunt en geen nieuw beleggingsproduct, maar simpelweg een digitale vorm van contant geld dat wordt uitgegeven door de centrale bank. Geen rente, geen houdbaarheidsdatum, geen overheid die meekijkt naar losse boodschappen. In een wereld waarin steeds minder met briefjes en munten wordt betaald, is dit vooral achterstallig onderhoud aan het geldsysteem. Toch raakt het aan iets fundamenteels. Geld is niet alleen een betaalmiddel, maar ook een afspraak tussen burger en staat. En juist daarom ligt het zo gevoelig. Achter de techniek schuilt bovendien een geopolitiek verhaal.
Digitale euro als vangnet Europese consumenten betalen digitaal vrijwel altijd via infrastructuur van Amerikaanse bedrijven zoals Visa, Mastercard en PayPal. Het systeem werkt heel efficiënt, maar het maakt de eurozone kwetsbaar voor beslissingen die elders worden genomen. Een eigen digitaal betaalmiddel moet die afhankelijkheid verkleinen. Dat betekent niet dat je pintransactie nu via een andere route op de rekening van de tegenpartij terecht komt. Het is meer vangnet, zoals contant geld dat ook is. Er zit ook een monetaire component aan. Om te voorkomen dat spaargeld bij banken massaal wegvloeit naar de veilige haven van de centrale bank, wil de ECB een plafond instellen op het bedrag dat iemand in digitale euro's mag aanhouden.
Evolutie zonder schok Voor valutawatchers is de vraag niet óf de digitale euro er komt, maar hoe geloofwaardig hij wordt. De onderhandelingen die nu beginnen, gaan precies over die geloofwaardigheid. Hoe wordt de privacy van betalers gewaarborgd? Welke limieten worden er gesteld? Komt er een acceptatieplicht. Als de eurozone erin slaagt om het vertrouwen te behouden, dan kan de digitale euro uitgroeien tot een stille pijler onder het Europese geldsysteem. En misschien is dat wel de grootste uitdaging: iets nieuws introduceren, zonder dat het nieuw voelt.
Joost Derks
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
