Grootste angel stikstofbrief zit in grondgebondenheid

In een omvangrijke brief met veel bijlagen over het stikstofbeleid laat minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) zien dat hij wil meedenken met de sector. Tegelijkertijd zijn de plannen harde ingrepen om tot vergunningverlening te komen, maar ontbreekt een echte toekomstvisie op leefbaarheid.

Door op het laatste moment eisen voor grondgebondenheid mee te nemen, wat eigenlijk niet bij het stikstofbeleid hoort, wordt een bijna onhaalbaar element toegevoegd. Dit punt moet herzien worden.

Ruimte voor sturing via management
De plannen zijn streng; de ammoniakuitstoot moet met 46% omlaag. Hoewel scherp, biedt de gekozen doelsturing agrarische ondernemers wel de ruimte om via management, innovatie en vakmanschap zelf oplossingen te vinden. Dat is een uitdaging; niet gemakkelijk, maar haalbaar.

Positief is ook de aandacht voor het vergunningenbeleid, al is nog onduidelijk hoe gedupeerde bedrijven, met name de PAS-melders en interimmers die er het langst op wachten, hun vergunning concreet gaan krijgen.

Zwaar offer in de bufferzones
De theorie en praktijk schuren bij de aanpak van de bufferzones rond Natura 2000-gebieden. Van de tien bedrijven kunnen straks waarschijnlijk maar twee of drie echt verder. Hoewel de minister kiest voor een vrijwillige route van agrarische ondernemers die stoppen, is er in die zones simpelweg niet voor alle bedrijven de mogelijkheid om aan de eisen te gaan voldoen. Dit komt in de praktijk neer op gedwongen stoppen of verplaatsen. Dat heeft een enorme impact op gezinnen en de leefbaarheid.

Onhaalbare grondgebondenheid raakt inkomen
De grootste angel zit in de grondgebondenheid. Bovenop de stikstofaanpak en de uitdaging rond Natura 2000-gebieden eist de minister van melkveehouders maximaal 2,6 GVE per hectare en dat het bouwplan voor zand- en lössgronden voor ten minste 85% uit gras of rustgewassen bestaat.

Dit is voor melkveehouders totaal onhaalbaar. Op deze droge gronden is 60% al een enorme uitdaging. Maar dit zou nog mogelijk zijn, bijvoorbeeld door samen te werken met akkerbouwers. De huidige 85%-eis biedt echter nul perspectief, raakt het inkomen hard en heeft niets met stikstof te maken. Immers voor een lage ammoniakuitstoot voer je naast gras liever iets anders.