Blog: Wouter Baan

Melkpoederinterventie: steun of stoorzender?

30 Maart 2018 - 6 reacties

Al langere tijd noteert de prijs van magere melkpoeder dramatisch laag. De Europese interventievoorraden zijn een blok aan het been voor menig melkverwerker, want hierdoor kan de prijs zich niet herstellen. Is marktinterventie daarom wel zo succesvol, en zijn er überhaupt alternatieven?

Interventie is een instrument dat de Europese Commissie (EC) met name inzet om een prijscrisis voor landbouwproducten (zoals melk, graan en varkensvlees) te voorkomen. Door voorraden op te kopen, wordt het overaanbod namelijk uit de markt gehaald. Interventie functioneert daarom als een soort vangnet voor de marktprijzen. Echter, wanneer de opgeslagen voorraden (te) lang boven de markt blijven hangen, krijgt de prijs geen kans om te herstellen.

Dit gebeurt nu bij magere melkpoeder. Uit voorraadcijfers blijkt dat er aan het einde van 2017 zo’n 378.000 ton magere melkpoeder in de 'Europese pakhuizen' lag; het hoogste volume sinds 1991. Ter illustratie: dit is krap 20% van het jaarlijks verhandelde volume magere melkpoeder in Europa.

Deze voorraden, waarvan ook een klein gedeelte in particuliere opslag ligt, bieden ondertussen al tijden stof tot stemmingmakerij voor kopers en handelaren. Het gegeven dat de voorraden ooit (eerder of later) weer op de markt komt, is koren op te molen om te speculeren. Melkverwerkers hebben zodoende het nakijken.

Phil Hogan hakt geen knopen door 

Geen interesse
Het is niet zo dat de EC geen actie onderneemt om de interventievoorraden af te bouwen. Sinds eind september is de EC definitief gestopt met het opkopen van de voorraden, en in de afgelopen maanden zijn regelmatig tenders uitgeschreven om te verkopen. De animo van kopers is echter heel beperkt. Tijdens de verkoopronde in oktober werd slechts 40 ton (0,01% van de voorraad) verkocht

Ook in de maand maart werd relatief weinig verkocht tegen alsmaar lagere prijzen. Eurocommissaris Phil Hogan overwoog in een eerder stadium al eens om de interventievoorraden af te zetten als veevoer en zodoende schoon schip te maken. Tot nu toe hakte hij echter geen knopen door. Daarbij heeft de voedersector al aangegeven geen interesse te hebben. 

Dat er wereldwijd veel vraag is naar magere melkpoeder, bewijzen de exportcijfers. De Europese landen exporteerden in 2017 gezamenlijk ruim 788.000 ton (+36%). De Nederlandse verkopen buiten Europa stegen met 42% tot 78.000 ton. Uiteraard werd de afzet hierbij een handje geholpen door de lage prijs.

(Tekst gaat verder onder de grafiek)Sinds 2014 is de trend duidelijk neerwaarts. De actuele prijs (maart 2018) is historisch laag.

Ondanks de oplopende interventievoorraden wist de melkprijs in 2017 boven de €40 per 100 kilo uit te stijgen. Dit was echter uitsluitend te danken de goede kaasprijs en de recordhoge boterprijs, door het nijpende tekort in Europa. Met de tobbende prijs van magere melkpoeder ligt er dit jaar dus een enorme druk op de vet- en roomprijzen, om zodoende de melkprijs op een acceptabel niveau te houden. De steun onder de melkprijs is daarom niet stabiel te noemen; zeker niet nu de melkaanvoer in Europa waarschijnlijk weer toeneemt.

Alternatief is er niet
De vraag is: zijn er alternatieven voor marktinterventie? Een onderzoek van LTO Nederland leert dat die er niet zijn. Het afschaffen van interventie is ook geen optie, want zonder dit marktmechanisme gaan de prijzen nog meer fluctueren. Nu de prijs van magere melkpoeder echter al ruim 2 jaar dalende is, kun je jezelf wel afvragen of het middel op de lange termijn niet erger is dan de kwaal.

Voorraden afbouwen duurt lang

Het verleden leert dat de prijs van magere melkpoeder rap opkrabbelt, wanneer de interventievoorraden oplossen. De markt rekent graag door hoeveel maanden er nog nodig zijn om van dit volume af te komen (op basis van het laatste verkochte volume). Dat zijn er momenteel nog 91, waarmee de Europese Unie over 7,5 jaar van zijn voorraad af is. In de praktijk kan dit echter niet door de leeftijd van het product.

Hoe langer de voorraden echter blijven liggen, hoe lager de prijs gaat noteren. Naarmate het product verouderd, wordt het namelijk steeds minder interessant om af te nemen. De wens van de European Milk Board (EMB) om de interventievoorraden boven de marktprijzen te verkopen, lijkt sowieso geen haalbare kaart.

Korte pijn
Dit betekent dat Brussel hoe dan ook het verlies moet nemen. Het is immers uit te sluiten dat de opbrengsten nog boven de interventieprijzen uitstijgen. Korte pijn is in praktijk vaak beter dan lange pijn. De opties die dan overblijven zijn: de veevoerindustrie of de voedselbank. De EC kan er ook voor kiezen om door te gaan met het rustig op de markt brengen van de voorraden. Met de verwachte melkaanvoer blijven kopers dan gegarandeerd achteroverleunen, en blijft het fundament onder de melkprijs voorlopig nog broos. 

boerenbusiness.nl

Wouter Baan

Wouter Baan is redacteur voor Boerenbusiness en focust zich op zuivel, varkens en vleesmarkten. Ook volgt hij de (bedrijfs)ontwikkelingen binnen de agribusiness en interviewt hij CEO’s en beleidsmakers.
Reacties
6 reacties
hans 30 Maart 2018
Dit is een reactie op dit artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/ondernemen/blogs/column/10878029/melkpoederinterventie-steun-of-stoorzender][/url]
Een hele blog over de nadelen van interventie, met daartussen nog even de vermelding: "De vraag is: zijn er alternatieven voor marktinterventie? Een onderzoek van LTO Nederland leert dat die er niet zijn." Ergens heeft de volprezen LTO dus toch wel de voordelen van interventie gevonden, al blijft dit voor gewone mensen geheim.
De opmerking in het begin "Interventie is een effectief middel dat de Europese Commissie (EC) met name inzet om een prijscrisis voor landbouwproducten (zoals melkpoeder, graan en vlees) te voorkomen " is natuurlijk gezwam, de interventie komt pas op een moment dat de prijscrisis al volop bestaat. De EC gebruikt interventie slechts om overproductie op langere termijn te garanderen, om de burger/kiezer een blijvend goedkoop voedselpakket aan te bieden (brood en spelen),
tem 31 Maart 2018
hans dat laatste klopt precies.
hans 3 April 2018
Waarom koopt de zuivelsector niet gewoon zelf de interventie voorraad melkpoeder op? Verkocht voor ong 21 euro, nu terugkopen voor 13 euro, de winst is aldaar. Plus de druk van de markt, dan kan de nu geproduceerde melk weer geld opbrengen. Of spelen ook hier andere krachten?
Robert 3 April 2018
"De vraag is: zijn er alternatieven voor marktinterventie? Een onderzoek van LTO Nederland leert dat die er niet zijn"

Die zijn er wel, één ervan is even simpel als doeltreffend: Minder melk produceren. Er is maar zoveel wat je kunt doen met melk. Zolang er overproductie van melk is blijft er een structurele overproductie van SMP


"EC gebruikt interventie slechts om overproductie op langere termijn te garanderen, om de burger/kiezer een blijvend goedkoop voedselpakket aan te bieden (brood en spelen),"

Dit is uiteraard onzin.

"Verkocht voor ong 21 euro, nu terugkopen voor 13 euro, de winst is aldaar. Plus de druk van de markt, dan kan de nu geproduceerde melk weer geld opbrengen. Of spelen ook hier andere krachten?"

De kracht die hierin in ieder geval mist is die van de logica hoewel de misinformatie dat men de SMP zou hebben verkocht op €2100/mt ook de plank volledig misslaat.

Er is simpelweg geen markt voor dit poeder op dit moment. Als de industrie 370.000 mt terugkoopt, dan hoeft men 3 maanden niet zelf te produceren. Wat moet er dan met alle melk ?????
hans 3 April 2018
Robert, minder melk produceren, ja, maar wanneer je buurman, al dan niet door z'n bank verplicht, meer gaat produceren, hoe regel je dit? Zelf dan maar stoppen?
Wat was de interventieprijs van de EU voor SMP dan ?
En ook al is er geen markt voor die poeder zoals je stelt, maar wat ik betwijfel, Gooi het voor mijn part in de vergister, maar haal het prijsdrukkend effect weg. Een investering van een 10 euro, om 20 te verdienen op je nu geproduceerde melk.
Robert 4 April 2018
@ Hans

Verkoopprijs van de MMP aan EU was € 1.698/mt.

Het probleem is dat veehouders niet goed georganiseerd zijn zodat inderdaad er altijd wel een kikker uit de bak springt die niet meedoet met productie beperking.

Het idee om de interventie poeder op kosten van de industrie naar bio massa om te zetten, heb ik zelf bedacht. ( http://www.boerderij.nl/Rundveehouderij/Achtergrond/2018/1/Te-oud-melkpoeder-moet-uit-de-markt-242100E/)

Hoewel veel veehouders voor zijn, zijn de belangen organistaties van de industrie terughoudend.
hans 4 April 2018
Robert, nee ik ben geen lid van dat reclameblaadje, dus 2 zielen, 1 gedachte. Maar die vergister zal (bijna) niet nodig zijn, wanneer het (over)aanbod weg is, zal men eerder kopen en de behoefte veiligstellen, tegen hogere prijzen. De winst voor de sector is zeker daar, zelfs met "maar" een verschil van een 400euro. Tijd en moment doen de rest.
Dat boeren niet georganiseerd zijn hoef je mij niet te vertellen, maar dat is ook één van de speerpunten van onze liberale economie. Andere belangen zijn groter.
" de belangen organistaties van de industrie terughoudend", welke industrie? Voor het terugkopen dacht ik meer aan NZO, met grootmacht RFC voorop.
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Nieuws melk

Melkpoederexport EU krijgt klap, kaasuitvoer een tikje

Analyse Zuivel

Veel minnen, maar toch vertrouwen in zuivelmarkt

Analyse zuivel

Poeders voelen zwakker, kaas geeft geen krimp

Analyse Melkpoeder

Vraaguitval tackelt melkpoederprijzen

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief