Special Oogst & Bewaring
'Echte aardappeltekort pas na Kerstmis merkbaar'
Deze herfst bezoekt Boerenbusiness aardappeltelers in Europa. Hoe is hun groeiseizoen verlopen, welke opbrengstverwachtingen hebben ze en wat is de productkwaliteit? Deze reportage komt uit Engeland. Akkerbouwer Richard Keeble specialiseert zich in fritesaardappelen en zet deze allemaal zelf op de vrije markt af.
De aardappelafzet bij akkerbouwer Richard Keeble is erg traditioneel te noemen. Hij verbouwt jaarlijks 40 hectare fritesaardappelen aan de Engelse oostkust. Vanwege de lichte zandgrond en het klimaat kan hij zeer vroeg poten en rooien. Nagenoeg alle aardappelen eindigen bij fish & chips winkels in de vele kustplaatjes langs de Noordzee. Keeble experimenteert met nieuwe methodes om op zijn lichte zandgrond een goede kwaliteit en opbrengst te behalen.
Richard Keeble boert in het plaatsje Brantham, ten zuiden van de stad Ipswich, in graafschap Suffolk. Het bedrijf omvat 260 hectare, waarvan op 180 hectare granen worden verbouwd. De 40 hectare aardappelen worden in een 1 op 6 rotatie verbouwd. De grondsoort is droogtegevoelige zandgrond. De rassen zijn Maris Bard, Maris Piper, Agria, Sagitta en Babylon. Het poten begint half februari, waarna in mei de oogst start. Dit loopt tot en met oktober. Keeble probeert met kerst al zijn aardappelen verkocht te hebben.
"In het verleden teelde iedere boer in dit gebied aardappelen, maar dat is nu voorbij", weet Keeble. "Het was een echt groenteteeltgebied. Op ons bedrijf werden louter groentes verbouwd, maar die markt verdween. Na problemen met witrot is ook de uienteelt gestopt en verbouw ik alleen nog aardappelen. In mijn regio zijn er nog twee telers over die ook aan fish & chips winkels leveren. De rest heeft zich gespecialiseerd in tafelaardappelen en is aangesloten bij een telersorganisatie."
Van wit naar geel
Keeble ziet het aantal fish & chips winkels gestaag dalen, maar heeft geen gebrek aan klanten. "Steeds meer winkels worden door Turkse families overgenomen. Zij geven de voorkeur aan een geelvlezige aardappel in plaats van de witte Maris Piper", merkt hij op. Daarom dat ik volgend seizoen nog meer Babylon en Sagitta ga verbouwen. Maris Piper was altijd een premium aardappel met een hogere prijs. Afgelopen seizoen lag het prijsniveau voor het eerst lager dan bij andere rassen. Een nadeel is dat de pootgoedprijs van deze nieuwe rassen veel hoger ligt."
Het pootseizoen startte dit jaar voor Keeble op 15 februari. "Dat is voor mij normaal", zegt hij. "Eerder poten levert geen voordeel op, alleen maar risico's. De vroege aardappelen zijn allemaal Maris Bard. In totaal zo'n 15 hectare, die we met plastic afdekken. De oogst begon al op 7 mei. Toen zat er tussen de 8 en 10 ton per hectare onder, wat in juni toenam tot 28 ton. Mede door druk van de oude oogst daalde de prijzen voor primeuraardappelen tot £350 per ton (€409), voor gesorteerd en opgezakt product. Inmiddels is de prijs begin september £320 (€374). Gelukkig is de vraag stabiel gebleven."
Droogte en vorst
De rest van de aardappelen pootte Keeble verspreidt door het voorjaar. "Vooral de late percelen hadden het moeilijk, door een gebrek aan water en de hitte. Die hebben het veld nooit dicht gekregen. Het beregenen van aardappelen onder plastic valt nooit mee, waardoor de opbrengsten tegenvielen. Ik heb wel vijf keer moeten beregenen, in plaats van een tot twee keer. Nachtvorst in april heeft eveneens voor een groeivertraging gezorgd.
De akkerbouwer rooit dagelijks een kleine hoeveelheid aardappelen in kisten. Er wordt 's ochtends gerooid en 's middags gesorteerd en opgezakt. "Ik denk dat pas na kerst echt goed duidelijk wordt hoeveel minder aardappelen er in het land zijn. Overal hoor je dat de opbrengsten tegenvallen. Wie dan vrije aardappelen heeft, is spekkoper. Hopelijk ontstaat er een gat volgend voorjaar, waar ik mijn voordeel mee kan doen. Dit systeem past mij prima. Ik heb geen goede bewaarfaciliteiten. Mijn ervaring is dat klanten daar niet voor willen betalen. Ook ben ik erg flexibel. Dat vragen klanten in toenemende mate van je."
Afwijkend systeem
Keeble hanteert een afwijkend teeltsysteem ten opzichte van wat gangbaar is in Engeland. "Al vijftien jaar ploeg ik niet meer en ik zie de grond nog steeds verbeteren", ervaart hij. "Percelen die voorheen te zwaar voor aardappelen werden geacht zijn nu goed te betelen, doordat het gehalte organische stof is gestegen. Door consequent stro te hakselen en groenbemesters te telen is dat gelukt. Een bijkomend voordeel is dat de grond beter vocht vasthoudt. Een nadeel is dat o.a. ritnaalden een steeds groter probleem wordt. Daar heb ik nog geen oplossing voor."
Keeble teelt na graan een groenbemester. De truc is om een mengsel te vinden dat in het voorjaar niet voor problemen zorgt. Dit wordt in de wintermaanden door schapen begraasd en de stoppel in het voorjaar doodgespoten. "Vervolgens wordt er tot 30 cm gewoeld of maximaal 17 cm diep gecultiveerd. Ik bewerk de grond het liefst zo min mogelijk. Vervolgens frees ik 2m brede bedden met een overtopfrees van fabrikant George Moate. Deze begraaft de stenen. Hier wordt direct in gepoot. Na de oogst wordt de grond met een groenbemester of graan ingezaaid. Ik rooi met een lichte bunkerrooier, dus kippers komen het veld niet in. In het verleden probeerde ik ook baktarwe te telen, maar zeker in droge jaren valt dat op mijn grond niet mee. Daarom schakel ik nu over op triticale, wat veel lagere teeltkosten heeft. Het draait bij mij om de aardappel en daar doe ik het voor."
Dit artikel maakt onderdeel uit van de Thema Special Oogst & Bewaring. Lees hier de andere artikelen binnen dit thema.
Niels van der Boom
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
