Stikstofstemming

Als het aan het demissionaire restkabinet-Schoof ligt, komt er vast het liefst zo snel mogelijk een nieuw kabinet, in welke vorm dan ook. De oude ploeg sleepte zich nog met een min of meer vaste regelmaat naar het wekelijkse overleg, maar veel komt er niet meer uit de handen van de ministers en staatssecretarissen. Het kan soms ook niet anders. Soms ook wel.

Terwijl er op landelijk niveau niet zo heel veel gebeurt qua landbouwbeleid, trekt in de provincie Utrecht het UPLG (Utrechts Programma Landelijk Gebied) volle zalen met verontruste boeren. Gedeputeerde Mirjam Sterk (CDA) wil met dit programma de agrarische ondernemers in vrijwel de hele provincie vastleggen op enorm strenge emissienormen – veel strenger dan landelijk gelden - voor zowel stikstof en ammoniak als gewasbeschermingsmiddelen.

Voor 2026 en volgende jaren hoeft Nederland niet op een nieuwe derogatie te rekenen. Tenminste, voorlopig niet. Zeker niet zolang er een BBB-minister op LVVN zit, maakte de Tweede Kamer recent duidelijk. Wie wil bemesten is overal in Nederland gebonden aan een gebruiksnorm van 170 kilo stikstof uit dierlijke mest, aangevuld met nog wat kunstmest. Voor heel veel veehouders brengt dat grote problemen met zich mee, want nu al is er een stevig mestoverschot. Dat wordt nog groter, en waar moet dat dan heen?

Op de laatste dag voor het Kerstreces heeft de nieuwe Tweede Kamer even laten zien wie de baas is in Den Haag; landbouwminister Femke Wiersma of haar politieke tegenstanders. Het waren de laatsten natuurlijk, want zij hebben een meerderheid. Zelfs de VVD, de laatste bondgenoot in het zieltogende rompkabinet-Schoof, liet BBB-minister Wiersma in de steek toen het aankwam op een stemming over haar mestplannen.

Wat smult er in Den Haag tussen het saaie formatienieuws door lekkerder weg dan een 'knallende ruzie' tussen twee uitgaande ministers? En dan nog wel twee ministers van 'boertjespartij' BBB? Het was donderdag groot nieuws op het journaal en elders: de demissionaire BBB-ministers Femke Wiersma (LVVN) en Robert Tieman (I&W) waren elkaar in de haren gevlogen, en ja weinig verrassend, omdat de mestminister het water nog even wat verder zou willen vervuilen.

Met bijna alle aandacht gericht op de formatie van een nieuwe regering, wordt bijna vergeten dat het demissionaire kabinet ook nog werk heeft te verrichten. Landbouwminister Femke Wiersma moest zich afgelopen week zelfs nog verantwoorden waarom ze niet meer haast maakte met een verbod op de veeprikker.

Terwijl Henri en Rob deze week lekker met elkaar aan het 'stoeien' waren, en de demissionaire bewindslieden van het rompkabinet-Schoof hun nadagen nog wat probeerden te vullen, toonden de provincies plotseling grote daadkracht. De provincies Utrecht, Noord-Brabant en ook Zuid-Holland ontrolden hun eigen verdere plannen voor de inrichting van het landelijk gebied.

Een relletje rond een niet helemaal politiek correcte informateur van D66-huize verstoorde eind vorige week even de voorbereidingen voor een kabinetsformatie. Het proces gaat echter in vlot tempo door. Dilan Yesilgöz accepteerde de excuses van Hans Wijers en de beoogde coalitiegenoten Rob Jetten en Henri Bontenbal ontvingen tussen hun gezamenlijke overleg door allerlei deskundigen en belangenbehartigers.