Financieel

Deze maand is het 250 jaar geleden dat een Schotse filosoof de aftrap gaf voor de economische wetenschap. En dus voor de landbouweconomie.

De financiële markten schrikken van Operatie Epic Fury, maar de opvallende opmars van de dollar zegt minder over geopolitieke angst dan over olie. Hoe stevig is dit onverwachte herstel werkelijk?

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur presenteerde recent een advies dat de Nederlandse grondmarkt behoorlijk kan veranderen. In Grond voor verbetering concludeert deze Raad dat de overheid zelf de grondprijzen opdrijft met subsidies en opkoopregelingen — en dat dit anders zou moeten. Hierbij moet gedacht worden aan onderscheid maken tussen productielandbouw en maatschappelijke landbouw, met een nieuwe categorie 'landschapsgronden'. Voor boeren, grondeigenaren en investeerders is dit belangrijke informatie. Het raakt direct de grondwaarde, bedrijfsontwikkeling en de toekomst van het landelijk gebied.

In plaats van een reeks recent gepubliceerde macrocijfers te becommentariëren, wil ik vandaag twee belangrijke boodschappen geven. De eerste, hierover schreef ik vorige week ook al, is dat zich een ongekende AI-boom voltrekt in de VS. Nooit eerder heb ik gezien dat ontwikkelingen in een enkele sector in zo'n korte tijd de macrocijfers zo sterk beïnvloeden. De rest van de wereld profiteert mee. Europa lijkt wat betreft de AI-boom ver achter te blijven.

Terwijl Noorwegen grossiert in olympisch goud heeft het land zijn echte goudreserve al jaren geleden verkocht. Toch staat de kroon op het hoogste punt in twee jaar. Dat is nu eens niet het gevolg van een hoge olieprijs, maar vooral van de hoge inflatie.

ForFarmers en de Poolse pluimveeintegratie KPS starten samen een nieuwe joint venture. Daarmee zet ForFarmers een verrassende stap voorwaarts in de keten en gaat het zelf ook daadwerkelijk dieren slachten en pluimveevlees produceren. Binnen de nieuwe joint venture, die ForFarmers Polska gaat heten, worden de pluimveebedrijven en de slacht- en verwerkingsactiviteiten van KPS en de voeractiviteiten van ForFarmers Tasomix ingebracht.

De Britse premier Keir Starmer krijgt steun van zijn kabinetsleden na de Epstein-rel rond een voormalig ambassadeur, maar de politieke storm is nog niet gaan liggen. Ook het vooruitzicht van een dalende inflatie voorspelt weinig goeds voor het Britse pond.

De winst van de Rabobank is in 2025 licht gedaald ten opzichte van het recordjaar ervoor. Daarmee blijft de winst op het een na hoogste niveau. Ondertussen nam het aandeel van de leningen in de food- en agrarische sector in zowel relatieve als absolute zin af.

De eerste drie grafieken van dit commentaar hebben betrekking op drie continenten, zijn gebaseerd op uiteenlopende variabelen, maar laten alle drie hetzelfde beeld zien. Er lijkt sprake van een soort explosie van bedrijvigheid rond de jaarwisseling.

Onze economie is in het vierde kwartaal met 0,5% gegroeid ten opzichte van het derde kwartaal. Voor het jaar als geheel is de groei volgens voorlopige cijfers uitgekomen op 1,9%. In 2024 was het 1,1%. Die 1,9% is uitstekend en ligt waarschijnlijk zelfs iets hoger dan waartoe onze economie op langere termijn in staat is. In december raamde DNB de groei nog op 1,7%. Het is ook duidelijk beter dan de landen om ons heen. In Duitsland bedroeg de groei vorig jaar 0,3%, in Italië 0,6%, in Frankrijk 0,8% en in België 1,0%. Spanje groeide met 2,7% wel duidelijk sneller dan wij.

De gemiddelde prijs van grasland is het afgelopen jaar gestegen naar €86.400 per hectare. Dat betekent dat voor deze grond in één jaar ruim €10.000 meer wordt betaald. Het betekent een forse stijging van bijna 14%, blijkt uit cijfers van het Kadaster.

De Japanse yen verrast de valutawereld met een plotselinge rally, ondanks rente- en politieke tegenwind. Verkiezingen, zorgen over de staatsschuld en signalen van centrale banken zijn aanwijzingen voor een naderende trendbreuk.