Gewastour Uien - week 21
Uienvlieg rukt op terwijl de bonenvlieg over zijn piek is
De druk van de uienvlieg neemt toe, terwijl de meeste regio's eerder dit voorjaar al behoorlijk last hebben gehad van de bonenvlieg. Die lijkt inmiddels op de meeste plekken over zijn piek heen te zijn. Dat zegt Luuk Heling, teeltadviseur bij HLB - De Groene Vlieg.
Hoewel de uienpercelen die mee doen aan de Boerenbusiness Gewastour tot vorige week goed uit de startblokken waren gekomen, zegt dat natuurlijk niks over de situatie in de rest van het land. En dat blijkt ook zo te zijn, want in Nederland zien we dat de bonenvlieg de laatste jaren steeds vaker voor problemen zorgt. Ook Heling ziet die ontwikkeling terug in de praktijk.
Regionale verschillen en meer schade op kleigrond
Door de stijgende temperaturen kunnen de insecten zich sneller ontwikkelen en vaker per seizoen voortplanten. Bonenvliegen komen vrijwel overal voor doordat ze veel verschillende waardplanten hebben en bovendien erg mobiel zijn. Toch kan de druk sterk verschillen tussen regio's. Volgens Heling speelt vooral de aanwezigheid van waardplanten daarbij een grote rol. "In het zuidwesten worden bijvoorbeeld meer bonen, spinazie en vergelijkbare gewassen geteeld, die een aantrekkelijke waardplant vormen. Daarnaast heeft de winter een duidelijke invloed gehad. Boven de lijn Den Helder - Coevorden was nog geregeld vorst afgelopen winter, terwijl het in het zuiden al ruim boven de 10 graden was. Die verschillen in temperatuur hebben veel invloed op de bodemtemperatuur en daarmee op de populatie-opbouw van de vliegen."
De laatste jaren wordt vooral op kleigrond meer schade door bonenvliegen gezien. Uienplanten groeien daar over het algemeen wat trager weg en blijven daardoor langer kwetsbaar. De bonenvlieg veroorzaakt vooral schade tot en met het eerste à tweede pijpje. Zodra het uienplantje zich verder ontwikkeld heeft, kan de larve van de bonenvlieg de plant niet meer aanvreten. Dit komt doordat de kaken van de larve van de bonenvlieg zwakker zijn dan die van de uienvlieg. De schade ontstaat doordat de vlieg eitjes legt, waarna de larven de ondergrondse delen van de plant aantasten. Op sommige kleipercelen heeft de bonenvlieg dit voorjaar behoorlijk huisgehouden. In bijvoorbeeld Flevoland, maar ook Zeeland werden lokaal flinke schadegevallen gemeld.
In de meeste regio's lijkt de grootste piek van de bonenvlieg inmiddels achter de rug. Alleen in Zuid-Holland en oostelijk Brabant lopen de aantallen deze week nog verder op, laat Heling weten. Onderstaande video laat zien hoe de larve van de bonenvlieg de uienplant binnendringt.
Eerste schade uienvlieg zichtbaar
Tegelijkertijd komt de uienvlieg nu juist steeds nadrukkelijker in beeld. Volgens Heling worden sinds anderhalve à twee weken de eerste schades zichtbaar en nemen de vangsten al enkele weken duidelijk toe. Met de oplopende temperaturen verwacht hij dat de druk richting het weekend verder zal stijgen. De eerste grote vluchtpiek moet nog komen, maar in heel Nederland is inmiddels een stijgende trend zichtbaar. Schade door uienvliegen wordt volgens Heling bovendien regelmatig niet goed waargenomen. "Sommige plantjes vielen dit voorjaar weg, drogen door het schrale weer en de harde wind snel op en waaien vervolgens weg, waardoor kale plekken ontstaan. Daardoor lijkt het alsof het zaad slecht gekiemd is of er niet goed gezaaid is, terwijl er in de werkelijkheid ook een andere oorzaak kan zijn, waaronder schade door de bonenvlieg."
Net als bij de bonenvlieg zijn de regionale verschillen groot. Uit resultaten van afgelopen week (week 20) worden er in Drenthe ongeveer vijf uienvliegen per hectare gevangen, terwijl dat aantal in Groningen richting de acht gaat. In delen van Zeeland lopen de vangsten zelfs op tot rond de dertig vliegen per hectare. Volgens Heling lijken dat op papier geen extreme aantallen, maar het gaat hier alleen om gevangen exemplaren. In de praktijk kan dat betekenen dat er duizenden vliegen per hectare aanwezig zijn.
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
