Duitse industrie boekt welkome plussen

Duitsland, Frankrijk en Italië, samen goed voor meer dan de helft van de economie in de eurozone, hebben inflatie onder of precies op de 2%-doelstelling van de ECB. In Duitsland daalde de inflatie volgens de HICP-maatstaf van 2,6% in november naar 2,0% in december. Volgens de nationale maatstaf daalde de inflatie van 2,3% naar 1,8%. In Frankrijk en Italië heeft de inflatie de laatste twee jaar vaker onder dan boven de doelstelling van de ECB gelegen. In december bedroeg de inflatie in Frankrijk 0,7% en in Italië 1,2%. De hoogste inflatie is te vinden in Estland en Slowakije: 4,1%. Van de meer gevestigde, 'oude' economieën had Spanje in december een inflatiepercentage van 3,0% en Oostenrijk 3,9%.

Ik wil het belang van de kleinere landen niet bagatelliseren, maar het zou mij niet verbazen als die lage inflatie in de drie grootste landen dit jaar nog wat verder daalt en dan tot zorgen omtrent deflatie binnen de ECB gaat leiden.

Onze inflatie is in december uitgekomen op 2,8%, iets lager dan de 2,9% in november. Volgens de Europese HICP-maatstaf daalde onze inflatie van 2,6% in november naar 2,5% in december. De inflatie voor de eurozone als geheel daalde van 2,1% in november tot 2,0% in december. Onze inflatie ligt dus nog steeds boven die in de eurozone, al is het verschil niet meer zo groot als in 2024 en het eerste deel van 2025. Als je alle eurolanden op een rijtje zet, zitten we redelijk in het midden. In acht landen is de inflatie in december lager dan bij ons, in elf landen is ze hoger.

Vooralsnog heeft het CBS alleen de 'snelle raming' gepubliceerd. Daarbij verschijnt slechts een zeer beperkte hoeveelheid details. De stijging van de prijzen voor diensten viel wat terug: van 4,3% in november tot 4,1% in december. Diensten hebben een gewicht van ongeveer de helft in de inflatiemand. Energie (dat wil zeggen gas, elektriciteit en motorbrandstoffen en smeermiddelen) heeft een veel kleiner gewicht, maar drukte de inflatie ook. In december noteerden de prijzen hier 0,4% lager dan een jaar eerder. In november stond er nog een plus van 0,8%. De prijsstijging van industriële goederen versnelde: van +0,5% naar +0,9%. Gemiddeld stegen de prijzen in 2025 met 3,3%, gelijk aan 2024.

De consumptie van huishoudens is in november in volume met 0,5% gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Dat is nogal mager en het was het laagste groeicijfer van het jaar. De detailhandelsomzetten waren juist sterk gegroeid in november: met 3,9% ten opzichte van een jaar eerder, een van de hoogste percentages van het jaar. Overigens betreft dat cijfer een nominale grootheid. In volume zette de detailhandel 2,6% meer om. Dat ligt ruim boven de 0,5% van de groei van de totale consumptieve uitgaven, wat de vraag oproept waardoor dat verschil wordt veroorzaakt. Het antwoord is waarschijnlijk 'het weer'. In november was het gemiddeld 0,7 graden warmer dan normaal. Daardoor hoefden huishoudens minder te stoken en dat drukt de consumptieve bestedingen, maar niet de detailhandelsomzet.

De industriële productie in ons land lag in november 0,9% hoger dan een jaar eerder. Ten opzichte van oktober daalde de productie juist met 0,5%. De index belandde daardoor op het laagste niveau in vier maanden. Ondernemers in de industrie werden in december minder somber. De index van het ondernemersvertrouwen verbeterde van -1,7 in november tot -1,1 in december, zelfs een fractie hoger dan het langjarige gemiddelde. Ondernemers waren vooral positiever over hun orderontvangsten.

Dat Nederlandse ondernemers in december positiever waren over hun orderportefeuille lijkt mooi te sporen met Duitsland. In elk van de drie maanden tot en met november rapporteren Duitse industriële ondernemers stijgende orderontvangsten. In november was sprake van een volumestijging van 5,6% ten opzichte van oktober. Ten opzichte van een jaar eerder werd een plus van 10,3% geboekt. Dat is heel stevig, al lag het wel vooral aan orders voor grote goederen. Die kunnen volatiel zijn en het totale cijfer sterk beïnvloeden. Als orders voor zaken als treinen, schepen etc. buiten beschouwing worden gelaten, resulteert toch nog steeds een plus van 0,7% in december. Binnenlandse orders namen met 6,5% toe, die uit andere EU-landen met 8,2% en die uit niet-EU-landen met 2,9%. Dat ziet er mooi uit voor Duitsland, waar goed economisch nieuws schaars is.

Ook de productie in de Duitse industrie nam in november toe: met 0,8% ten opzichte van oktober. De verwerkende industrie, dus exclusief mijnbouw en energieopwekking boekte zelfs een plus van 2,0%. Destatis, het Duitse CBS, meldt dat vooral in de automobielsector de productie toenam. De grafiek laat zien dat de gestegen productie nog niet bepaald een nieuwe stijgende trend is, maar de verliezen van eerdere maanden zijn weer min of meer ingelopen. Jaar op jaar lag het productieniveau in de verwerkende industrie ruim 1% hoger dan een jaar eerder. De grafiek laat ook zien dat het in de energie-intensieve sectoren nog niet erg wil vlotten. Ik vind dat heel zorgwekkend omdat de vijf meest energie-intensieve sectoren van aanzienlijk belang zijn voor de Duitse economie.

Ondertussen blijft de werkloosheid in Duitsland omhoog kruipen. In december waren 2,98 miljoen personen werkloos. Dat is meer dan tijdens de piek gedurende de coronacrisis. Als percentage van de beroepsbevolking bedraagt de werkloosheid al enkele maanden 6,3%, maar dat was medio 2022 nog 5,0%. Bondskanselier Friedrich Merz heeft onlangs een brandbrief gestuurd naar alle Bondsdagleden van zijn coalitieregering met de boodschap dat er nu toch echt iets moet gebeuren. Er is niets mis met zo'n brief, maar dat zo'n brief kennelijk nodig is en de urgentie kennelijk niet bij iedereen zonneklaar is, is uiterst zorgwekkend.

Troebel beeld Amerikaans ondernemersvertrouwen
Wat moet ik deze week schrijven over de VS? Venezuela, Groenland, ik laat het maar voor wat het is. Volgens de maatstaf van het ISM (Institute for Supply Management) is het vertrouwen van ondernemers in de industrie in december verder gedaald. Van 48,2 in november zakte de index naar 47,9 in december. Op een korte periode eerder in 2025 na noteert deze index al lang onder de 50. Dat suggereert krimp in de sector. De harde cijfers over productie bevestigen dat niet. Die laten gematigde groei zien. S&P Global produceert maandelijks een rivaliserende index, de PMI (Purchasing Managers Index). Die ligt ruim boven de 50, wat robuuste groei suggereert. Maar zo sterk groeit de productie van de Amerikaanse economie ook weer niet. Het is mij niet duidelijk wat het nu wel erg grote verschil tussen beide indices veroorzaakt. De realiteit lijkt in het midden te liggen.

Afsluitend
De inflatie in de grootste drie eurolanden ligt onder of precies op de doelstelling van de ECB. De inflatie in de eurozone als geheel bedroeg in december ook precies 2,0%. Bij ons was het 2,8% volgens de nationale maatstaf en 2,5% volgens de Europese maatstaf, de HICP. Het lijkt me waarschijnlijk dat de inflatie in de eurozone en bij ons geleidelijk verder zal dalen.

De groei van de consumptie van huishoudens viel met 0,5% jaar-op-jaar in november nogal tegen, maar ik vermoed dat het cijfer werd gedrukt door hogere dan normale temperaturen, waardoor er minder hoefde te worden gestookt. In de winkels besteedden consumenten wel duidelijk meer.

Onze industriële productie lag in november iets hoger dan een jaar eerder, maar lager dan in oktober. De Duitse industrie maakt een kleine opleving door. Er worden vooral meer orders geboekt en de productie stijgt ook. Reden voor euforie is dat bepaald nog niet. We zullen zien of de verbeteringen doorzetten.

Han de Jong

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom bij ABN Amro en nu onder andere huiseconoom bij BNR Nieuwsradio. Zijn commentaren zijn ook te vinden op Crystalcleareconomics.nl

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.