Chinese export groeit ondanks VS ongestoord

De waarde van de Chinese export lag in december 6,6% hoger dan een jaar eerder. Daarmee bereikte de export een nieuw record van $357,8 miljard in een maand tijd. Over heel 2025 gemeten steeg de Chinese exportwaarde 5,5%. Door de importheffingen van Trump daalde de export naar de VS fors in 2025. In december exporteerden de Chinezen voor 30,0% minder naar de VS dan een jaar eerder. Desondanks groeide de totale Chinese export ongestoord verder.

Ik vermoed dat veel Chinese goederen nog steeds hun weg naar de VS weten te vinden, maar dan via een omweg. Naar ASEAN-landen exporteerde China 11,1% meer in december dan een jaar eerder. Maar er is ook zeker sprake van enige diversificatie. De EU mocht zich verheugen in het ontvangen van 11,6% meer Chinese goederen. Of we er blij mee moeten zijn?

Naar Afrika exporteerde China zelfs 21,8% meer dan een jaar eerder. Ik kan niet precies zien om wat voor goederen dat gaat. Een sector die steeds meer exporteert vanuit China is de autosector. Tot en met 2020 exporteerde China ongeveer een half miljoen personenauto's per jaar. De productie (en export) van auto's is een speerpunt in het Chinese beleid de laatste jaren. Met spectaculair succes. Vier jaar later exporteert China bijna zeven miljoen personenauto's. De mondiale markt voor personenauto's is circa 75 miljoen. Op onze wegen zien we geleidelijk meer Chinese auto's, maar in landen buiten Europa gaat dat ongetwijfeld veel harder. Het kan niet anders dan dat de Duitse autobouwers op die markten heel snel marktaandeel verliezen.

Overigens denk ik dat de voortgaande groei van de Chinese export vooral een uiting is van de industriële overcapaciteit in dat land. Dit proces gaat overal in de wereld, ook bij ons, enige neerwaartse druk op de inflatie zetten. De bovengenoemde Chinese cijfers zijn nominaal, dus betreffen het volume plus de verandering in prijs.

Niet alleen de Chinese export groeit lekker, de onze ook. Het volume van onze goederenexport lag in november 4,7% hoger dan in november 2024. Wij voerden vooral meer machines en transportmiddelen uit.

De waarde van de landbouwexport lag in 2025 op €137,5 miljard en was daarmee 8,4% hoger dan in 2024. Die stijging kwam wel voor een belangrijk deel door prijsstijgingen. Volgens het CBS verdienden we zo'n €43 milard aan de export van landbouwproducten van Nederlandse makelij. Dat is dus circa 4% van het bbp, zeker niet niks.

Prijsstijging rundvlees versnelt weer
Het CBS bevestigde eerder deze week dat onze inflatie in december is uitgekomen op 2,8% (november 2,9%) en voor heel 2025 op 3,3%. Dat is hetzelfde percentage als in 2024. Het CBS publiceerde deze week ook weer alle onderliggende details. Volgens het CBS lag de lichte afname van de inflatie in december vooral aan de prijzen van het verblijf in bungalowparken. Dat was in december 4,5% goedkoper dan een jaar eerder, tegen een lichte daling van 0,3% in november. Het gewicht van bungalowparken, campings en dergelijke in de inflatiemand is echter slechts 0,8%, dus ik denk dat het met die inflatiematigende invloed van de kosten van het verblijf in bungalowparken wel meevalt.

Je kunt beter thee drinken (prijzen in december 1,0% hoger dan een jaar eerder) dan koffie (+20,9%) en beter vis eten dan rundvlees (+28,9%). Melk was een stuk goedkoper dan een jaar eerder (-8,4%), maar eieren veel duurder (+9,1%). De premies voor autoverzekeringen blijven sterk stijgen: +12,6% jaar-op-jaar en wel +2,2% ten opzichte van november. Witgoed wordt snel goedkoper. Koel- en vrieskasten waren 8,3% goedkoper dan in december 2024 en (af)wasmachines en drogers zelfs 10,0%.

De prijzen voor arbeidsintensieve diensten blijven snel stijgen. Neem de tarieven van kappers. Een knipbeurt kostte in december 5,0% meer dan in december 2024. Voor 2025 als geheel stegen de prijzen van heren- en kinderkappers per saldo 5,9%. In 2023 en 2024 was dat ook al 8,5% en 9,0%, respectievelijk.

De AWVN meldt dat CAO-overleg erg stroef verloopt. In een persbericht schrijft deze werkgeversorganisatie dat de gemiddelde loonstijging in nieuwe CAO's in 2025 3,9% op jaarbasis bedroeg. In 2024 was dat 5,3%. De 3,9% van 2025 gaat ver uit boven de stijging van de productiviteit en is onverenigbaar met een inflatie van 2%. De AWVN schrijft verder dat een recordaantal onderhandelingen over een nieuwe CAO vast is gelopen in 2025. De werkgevers schrijven dit toe aan de sterke coördinatie aan de kant van de vakbonden op een centrale looneis, die ook nog eens erg hoog is (FNV 7%, CNV 3,5%-6%). De rigide houding van de bonden maakt het onmogelijk om rekening te houden met sectorspecifieke en bedrijfsmatige omstandigheden. Op deze manier is maatwerk onmogelijk en dat is een groot gemis volgens de AWVN. Een en ander is uiteraard het resultaat van de krappe arbeidsmarkt.

Beige Book schetst sterkere Amerikaanse economie
Het gaat best goed met de Amerikaanse economie. Voorafgaand aan elke rentevergadering publiceert de Fed het zogeheten Beige Book. Dat is een soort anekdotische beschrijving van de Amerikaanse conjunctuur, gebaseerd op gesprekken die de twaalf regionale Federal Reserve banken voeren met diverse partijen in hun respectievelijke districten. In een grote meerderheid van de districten trekt de groei aan terwijl de inflatie juist opvallend gematigd blijft. Wel is sprake van een tweedeling. Mensen met hogere inkomens verhogen hun consumptieve uitgaven in een robuust tempo. Maar mensen met een kleinere beurs doen het rustiger aan en letten beter op de prijzen. Dat laatste zorgt ervoor dat producenten de importheffingen niet of niet volledig kunnen doorberekenen aan de consument.

De Amerikaanse inflatie bleef in december onveranderd op 2,7%. Dat is dus lager dan in Nederland. Best opvallend, want er werd dit jaar juist een hogere inflatie in de VS verwacht vanwege de importheffingen. Op 28 januari vergadert de Fed weer. Het ziet ernaar uit dat de rente dan onveranderd blijft, al zou de meevallende inflatie de Fed een argument kunnen geven de rente toch maar te verlagen.

Afsluitend
De groei van de wereldhandel is in de loop van 2025 tegen de verwachtingen in aangetrokken. Dat zien we in de Chinese, maar ook in de Nederlandse cijfers.

Onze inflatie is iets gedaald in december, maar ligt nog altijd vrij ruim boven het gemiddelde in de eurozone. De Amerikaanse inflatie is iets lager dan bij ons en was stabiel in december. Dat laatste was een meevaller. Voor de Fed kan dat een reden zijn de rente tegen het einde van de maand te verlagen, maar heel waarschijnlijk is dat niet. Pas op de plaats is het meest waarschijnlijke scenario, gelet op uitlatingen van diverse bestuursleden. En daar is ook veel voor te zeggen, al vindt president Trump van niet.

Door de starre houding van de vakbonden loopt een recordaantal CAO-onderhandelingen vast volgens de AWVN. De werkgevers pleiten voor matiging van de loonstijging. Maar ja, de arbeidsmarkt is krap en de bonden maken daar gebruik van.

Han de Jong

Han de Jong is voormalig hoofdeconoom bij ABN Amro en nu onder andere huiseconoom bij BNR Nieuwsradio. Zijn commentaren zijn ook te vinden op Crystalcleareconomics.nl

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.