Opinies

Duurzaamheid, klimaat, CO2, stikstof. Iedereen praat erover, maar ondertussen is de huidige prijsvorming van agrarische producten allesbehalve duurzaam. Van melk tot aardappelen en van spruiten tot knolselderij. De prijskortingen stapelen zich op en de kostprijs helaas ook. Het lijkt alsof de uitdagingen steeds verder toenemen. ‘Ingewikkeld’ zou men in de politiek zeggen.

Valutamarkten houden de adem in voor de financiële plannen die de Britse minister van Financiën Rachel Reeves volgende week naar buiten brengt. Als het begrotingstekort snel oploopt, kan dat het pond stevig raken. Een hogere btw is juist gunstig voor de munt.

Ik ben in Portugal, op een workation. Gisteren was het weer zo slecht, dat ik binnen ben gebleven en mij over de Nederlandse inflatiestatistieken heb gebogen. De rest van de mondiale economie laat ik buiten beschouwing. Dus dit is een wat afwijkende weekly, meer een themabericht. Dat zal volgende week ook zo zijn, want die staat al in de steigers.

Het kan je nauwelijks zijn ontgaan dat deze week in Hannover de tweejaarlijkse mechanisatiebeurs Agritechnica plaatsvindt. Iedere fabrikant heeft nieuwe trekkers of machines te tonen. Al die machines zijn niet alleen imposant om te zien, maar ook nog eens onbetaalbaar aan het worden. Nu er een andere wind door de agrarische sector waait, is het de vraag of deze sector op de vulkaan danst.

De dollarkoers is de afgelopen maanden helemaal tot rust gekomen. Het is een kwestie van tijd voordat het optrekken van de Amerikaanse datamist of een verrassingszet van Trump de markt weer in beweging zet. Tot die tijd liggen er mooie kansen voor ondernemers.

De Duitse industrie breidde in september de productie iets uit ten opzichte van augustus en boekte meer orders. Het volume van de productie nam met 1,3% maand-op-maand toe, maar dat volgde op een daling van 3,7% in augustus. Ten opzichte van een jaar eerder daalde de productie met 1,0% en ten opzichte van de hoogste waarde van de productie-index in november 2017 bedroeg de daling een onthutsende 17,4%. Bedenk dat de industrie in 2024 verantwoordelijk was voor bijna 20% van de totale toegevoegde waarde in Duitsland. 

De dollar leeft op door het bericht dat een nieuwe renteverlaging geen uitgemaakte zaak is. Door de shutdown van de overheid en ontslagrondes door de opkomst van AI, nemen de zorgen over de Amerikaanse arbeidsmarkt echter toe. Dat voorspelt weinig goeds voor de munt.

De Nederlandse economie is in het derde kwartaal met 0,4% gegroeid ten opzichte van het tweede kwartaal. Vooral de export en de overheidsconsumptie droegen positief bij. Ook de consumentenbestedingen groeiden, maar de investeringen daalden.

Nu er geen officiële statistieken uit de VS komen vanwege de 'shutdown', ben ik eens in een paar cijfers gedoken waarvan ik vermoedde dat die een interessant perspectief zouden opleveren. Als automobilist die zijn eigen benzine betaalt en daarnaast als econoom die de olieprijs en de dollar volgt, verbaas ik mij er al een paar maanden over dat de benzineprijs in ons land niet daalt.

De verkiezingen naderen met rasse schreden, bent u er al uit hoe u wilt stemmen? Ik wel, dat heb ik eigenlijk al besloten na de uitslag van de vorige verkiezingen. We hopen natuurlijk allemaal dat er na deze verkiezingen snel een nieuwe regering zit, die ook nog eens snel met oplossingen of toch op zijn minst met duidelijk beleid komt. Zeker in de land- en tuinbouw snakken we al langer naar een helder beeld wat er nu echt van ons verwacht wordt zodat ondernemers kunnen gaan ondernemen in plaats van moeten afwachten.

Een evenwichtig mini-budget kan het pond een duwtje in de rug geven. Als het begrotingstekort flink oploopt, kan het vertrouwen in de munt verdampen. Aan de andere kant is ook een te strak begrotingsbeleid ongunstig voor het pond, dat een spannende tijd tegemoet gaat.

Het nieuwe kabinet zal keuzes moeten maken over hoe we onze schaarse ruimte gaan gebruiken: voor wonen, defensie, waterwinning of landbouw? En waar is wat te combineren? De onlangs gepubliceerde Nota Ruimte maakt dat duidelijk. Voor zowel Land van Ons als de Federatie Particulier Grondbezit (FPG) was dat afgelopen weken reden hun standpunten over de grondmarkt in politieke cafés bij politici te etaleren. Zelf leidde ik de discussie in met wat vragen.