Achtergrond stikstofstemming
Stikstofdoorbraak? Na de zomer volgt er nog meer
Het politieke spel rond het stikstofbeleid is begonnen en zal zich de komende maanden verder ontwikkelen. Dit is helaas niet het enige waar de Nederlandse landbouw na de zomer mee te maken krijgt. Want al ligt hier veel focus op, er speelt meer.
Begin september zal minister Van Essen het concept-Natuur(herstel)plan voor Nederland in Brussel inleveren. De Tweede Kamer wilde er graag voor verzending naar Brussel over spreken, maar die ruimte gunt de minister de Kamer niet. Het zal ook weer een ingrijpend plan zijn voor de landbouw.
Kamer even niet, burgers mogen wel
Burgers en boeren kunnen tot eind augustus nog wel reageren op de plannen via een internetconsultatie. Daarnaast is het ministerie bezig met het opstellen van een aangepast advies over de minimumafstand die telers bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen moeten aanhouden ten opzichte van woningen. Lang gold een afstand van 50 meter als veilig, maar de Raad van State heeft daar in een aantal uitspraken twijfel over laten doorklinken. Daarom heeft het ministerie van LVVN opdracht gegeven aan het RIVM en WUR om te adviseren over een nieuwe veilige afstand. In een rapportage noemen beide instituten geen harde afstand, maar ze noemen 25 meter als veilig, met een onzekerheidsfactor 10. Tel uit je winst.
Deze week is dan nog het Aanvalsplan Grutto ondertekend door minister van Essen en vijf provincies, bedoeld om de grutto beter te beschermen. Een mooi voornemen. Het kost wel 35 maal 2.000 hectare weiland, bijna volledig buiten Natura 2000-gebieden. Ook zijn er nog diverse wateropgaven.
Alle plannen akkoord, met behoud van luxe
Wie denkt dat met al deze voornemens het doel van 15% biologische landbouw in 2035 met gemak kan worden gehaald, zou wel eens gelijk kunnen hebben. Vrijwillige omschakeling is misschien niet eens nodig. Maar net zoals ook er bij de overheid vaak plannen worden opgesteld om de administratieve lasten te beperken, zou het goed zijn om specifiek voor de landbouw ook eens een campagne ter beperking van nieuwe beleidsvoornemens af te kondigen. Het is vast onhaalbaar.
Uiteindelijk zal de wal het schip wel keren, want ook allerlei andere sectoren moeten maximaal schoon en vrijwel emissieloos gaan produceren, zo is het voornemen, en dan graag wel met behoud van alle verworven luxe.
Ministeries druppelen na
De bovengenoemde informatie werd nog even gedeeld met de Staten-Generaal toen die al was begonnen aan het reces. Zo gaat het jaarlijks. Als de Tweede en Eerste Kamer al hun laatste werkdag voor de zomer hebben gehad, druppelen de ministeries nog twee weken na. Het bureau moet schoon en dan hebben de Kamerleden ook alvast weer iets om zich in te verdiepen als ze terugkomen.
Klaar met verstoppertje
De onlangs bekendgemaakt stikstofplannen van het kabinet hebben, zoals vorige week kort aangegeven, intussen hun eerste hobbel te verduren gekregen. Het kabinet wil in het kader van deze plannen ook de PAS-melders legaliseren, maar heel nadrukkelijk ook weer niet te snel. Dit voornemen dreigt in het water te vallen door een uitspraak van de rechtbank Overijssel. Die oordeelde onlangs, in bijzijn van diverse andere rechters uit heel het land, dat het nu maar eens afgelopen moet zijn met het verstoppertje spelen door de overheid.
PAS-melders moeten worden geholpen en het gaat niet aan om vier of vijf jaar te weigeren met het helpen van deze bedrijven. Ze zijn lang genoeg met een kluitje in het riet gestuurd, bijvoorbeeld met een 'positieve weigering', maar zonder echt antwoord. Twaalf weken vanaf de datum van uitspraak is nu het einde van de rek. Ook andere provincies zien de bui hangen en zijn zwaar ontstemd. Ook verliest het kabinet mogelijk een hefboom.
Eenvoudige procedure
De Stichting Stikstofclaim (SSC), die samen met vier Overijsselse PAS-melders de zaak heeft aangespannen, kreeg al diverse boze reacties van provinciebestuurders die hun zorgvuldig opgespaarde stikstofreserve in rook zien opgaan. Zelfs BBB-bestuurders blijken ontstemd. De provincies moeten volgens SSC de PAS-melders nu via een eenvoudige WNB-procedure een vergunning geven, omdat ze feitelijk niet met een grote stikstofoverschrijding zaten toen het probleem ontstond.
Wij (Vollenbroek) van Comité Schone Lucht
Hoewel de voornemens van het kabinet sterk aansluiten bij de verlangens van de natuurlobby, gaat het voor de geharde activisten niet snel genoeg. MOB, dat al eens met succes een appeltje schilde met de provincie Noord-Brabant over de vergunningen voor de Amercentrale, bindt samen met 'burgerinitiatief' het Comité Schone Lucht (zit Vollenbroek zelf ook in) opnieuw de strijd aan tegen provincie en energiebedrijf RWE. Ze beschuldigen de provincie ervan dat ze eerst de emissiedata van de Amercentrale kunstmatig hebben opgehoogd, om daarna een reductie te kunnen doen plaatsvinden, waarbij per saldo meer emissie resteert. Ze hebben een zienswijze ingediend. Geen grammetje stikstof te veel.
Aerius geeft houvast en werk
Rekenmodel Aerius biedt nog altijd houvast. Momenteel vindt overigens een jaarlijkse update plaats, waar belanghebbenden ook weer via internet op kunnen reageren. Ook biedt Aerius nog dagelijks werk en inkomen aan heel veel adviesbureautjes. Wellicht een overweging voor de overheid als ooit wordt overwogen om dit instrument bij het oud vuil te zetten… Het stikstofbeleid zit vol perverse prikkels.
Klaas van der Horst
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
