Nancy Beijersbergen/ Shutterstock.com

Analyse Verkiezingen

Stikstofbeleid met PVV op schop, veehouderij vaag

23 November 2023 - Klaas van der Horst - 9 reacties

De kiezer heeft met de stembusgang van 21 november het hele politieke landschap op de kop gezet. De PVV is met afstand de grootste partij gemaakt, terwijl nu ook een coalitie over rechts het meest voor de hand ligt. Wat dit voor de landbouw betekent, is moeilijk precies te voorspellen, maar er gaan heilige huisjes sneuvelen en wellicht worden ook (spaar)potjes opengebroken.

Het stikstofbeleid van de afgelopen jaren zal namelijk bijna zeker ingrijpend gaan veranderen. Al was het maar omdat er zo veel miljarden aan zijn gekoppeld. Geert Wilders en zijn partijgenoten zien geen stikstofprobleem. Ook het klimaatprobleem staat bij hem niet zo hoog op de prioriteitenlijst.

Veehouderij en dierenliefde
Daarmee is niet gezegd dat er geen wolkje aan de lucht meer zal zijn voor met name de veehouderij. Wilders langjarige partijgenoot en mede-Limburger Dion Graus zit qua visie op de veehouderij en dierenwelzijn namelijk vaak verrassend dicht aan tegen de PvdD, en de wolf heeft een speciaal plekje in zijn hart. Graus kan – ook al staat hij nu iets lager op de ranglijst dan in voorgaande jaren (plaats 14) en staat collega Edgar Mulder hoger (plaats 8) – nog voor aardig wat verrassingen zorgen. Graus heeft een zekere reputatie, om het zomaar te zeggen, en kan nogal onvoorspelbaar zijn.

Naast de PVV willen ook de VVD, NSC en BBB – de meest logische kandidaten voor een coalitie over rechts – de stikstofproblematiek anders aanvliegen. Net als de andere opgaves die Nederland 'van Brussel' moet oppakken op gebied van water en klimaat. Maar tussen willen en kunnen ligt vaak nog een hele afstand. Wat ze samen met de veehouderij zouden willen, is nog niet helemaal helder.

Veiligheidskordon doorbroken
Het is ook nog niet zeker dat er een coalitie over rechts komt. Het zogenoemde 'veiligheidscordon' rondom de PVV heet doorbroken, want diverse partijen willen de partij niet meer uitsluiten als samenwerkingspartner. Toch is daarmee niet alles gezegd. Er zijn vaker partijen geweest die de verkiezingen hebben gewonnen, maar toch de formatie verloren.

Een volgende 'middencoalitie' of coalitie over links lijken nu toch niet voor de hand te liggen. Daarmee is de kans op een voortzetting in grote lijnen van de voorbije Rutte-kabinetten het grootst, en dat lijkt de kiezer nu toch echt niet te willen. Een echt links blok kan bovendien helemaal geen meerderheid meer halen in de Tweede Kamer.

Zelfonderzoek en vingerwijzen
De dag van gisteren is bovendien niet allesbepalend. Het is heel goed mogelijk dat er nu, na de verkiezingen, eerst nog een paar rekeningen worden vereffend. Sinds de eerste aanwijzingen gisteren dat er een grote verschuiving in het politieke krachtenveld aankwam, is bij de verliezers het zelfonderzoek op gang gekomen, en het vingerwijzen. Dat kan nog leiden tot ongelukken. Het gemakkelijkst (en veiligst) is om te wijzen naar andere partijen of politici. Zo waren D66 en GroenLinks/PvdA er als de kippen bij om te zeggen dat de VVD de deur had opengezet voor Wilders.

Het hart van Wilders
Ook wordt er nu vanuit links op gehamerd dat Wilders de laatste tijd weliswaar gematigder klinkt, maar dat in zijn hart echt niet is. Terwijl anderzijds linkse voorlieden volgens sommige media nu, na de stemmingen, opeens veel meer naturel zouden klinken dan ze eerst deden. En dat met de suggestie: hadden ze dit maar eerder gedaan.

BBB gaat voor LNV-bonus
Hoe het verder ook gaat, de landbouw krijgt te maken met veel nieuwe gezichten en plannen. De BBB is kleiner geworden dan eerst verwacht, maar komt toch met 7 zetels in de Tweede Kamer, zo is de verwachting. Caroline van der Plas rekent er bovendien op dat de partij deel gaat uitmaken van een nieuwe coalitie. Ook omdat ze een groot machtsblok heeft in de Eerste Kamer. Als bonus voor haar inbreng claimt ze alvast het ministerie van LNV. Naast Van der Plas zal oud-CBS'er Cor Pierik het meest bekende landbouwgezicht zijn.

Niet iedereen veilig
Bij Nieuw Sociaal Contract lijkt Harm Holman met plek nummer 20 op de lijst op het nippertje verkozen. Bij de SGP komt André Flach nieuw binnen op plek 3 als landbouwwoordvoerder, bij de ChristenUnie blijft Pieter Grinwis (nummer 2 op de lijst) binnenboord, ondanks een halvering van het zeteltal. Het CDA moet het ook doen met een sterk uitgedunde club (van 15 naar 5), maar landbouwwoordvoerder Eline Vedder staat veilig op plek nummer 2.

Van Tjeerd de Groot valt hetzelfde niet helemaal te zeggen bij D66. Hij lijkt terug te komen in de Tweede Kamer, maar kan ook nog buiten de boot vallen. De van GroenLinks/PvdA bekende landbouwgezichten Laura Bromet en Joris Thijssen staan wel weer op een veilige plek, evenals demissionair stikstofminister Christianne van der Wal en landbouwwoordvoerder Thom van Campen bij de VVD.

Heb je een tip, suggestie of opmerking naar aanleiding van dit artikel? Laat het ons weten

Klaas van der Horst

Klaas van der Horst is een gedreven volger van de zuivelmarkt en alles wat daarmee te maken heeft. Hij zoekt het nieuws en interpreteert de ontwikkelingen.
Regenradar
Powered by Agroweer
Reacties
9 reacties
Abonnee
xx 23 November 2023
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/artikel/10906929/stikstofbeleid-met-pvv-op-schop-veehouderij-vaag]Stikstofbeleid met PVV op schop, veehouderij vaag[/url]
Natuurlijk weet je nooit hoe de formatie gaat lopen, maar voor de landbouw is deze uitslag in ieder geval eindelijk goed nieuws.
Abonnee
Zeewind 23 November 2023
Mooie perspectieven voor de sector als geheel! Nu niet op de handen gaan zitten maar doorpakken en eigen beleid op tafel dat inzichtelijk en hetkenbaarbaar is voor Boeren, Burgers en Buitenmensen. Kort , Krachtig en Doelgericht voor minstens 10 jaar en bereidheid in samenspraak te innoveren!
Abonnee
Zuidwesten 23 November 2023
Pas op dat jullie niet te vroeg juichen. PVV is net zo min pro-landbouw als dat Ouwehand dat is, kan wel eens een wolf in schaapskleren zijn, die PVV. Daarnaast is er geen meerderheid zonder coalitie, wat er dus uitbroeit is maar zeer de vraag, vermoedelijk pappen en nathouden, of zoals men bij de VVD zegt, we heffen het glas, doen een plas en laten alles zo het was.
Abonnee
jan jansen 23 November 2023
CDA 2.0 (BBB) is ook nog maar de vraag hoe dit (uiteindelijk) uitpakt! Want wat staat onze Coroline toch te popelen om mee te mogen doen. Daarmee is het ook destijds met het CDA fout gegaan. Toen was Mark Rutte de "partij leider" van het CDA. Wordt nu Geert Wilders de leider van de BBB?
Abonnee
Vrij grof 23 November 2023
Maatschappelijk gezien zal er wel iets moeten gebeuren.
De burger gaat het systeem zoals het nu is niet oneindig accepteren en er zullen dus consessies moeten worden gedaan .
Nog meer dierenwelzijn, innovatie en meer respect voor milieu.
Anders raken we echt de goodwill die er nog is kwijt en dan is alles verloren.
geer 24 November 2023
de buger????
alles willen bepalen en niks willen betalen.
zo lust ik er ook nog een.....
ze hebben het gewoon maar te slikken en anders zijn ze vrij naar een ander land te gaan als daar alles beter is volgens hun!!
nederland behoort tot de wereldtop dus het is wel eens keer goed.
wij zitten aan het plafond ook kwa kostprijs.
dus het is erg positief dat de pvv gewoon zegt laat de boer onderhand eens keer met rust , ga eerst het verkeer/luchtvaart/enz aanpakken.
de landbouw is klaar voor de komende 20 jaar .
er is altijd wat te zeiken nooit is het goed.iedereen wil het maar bepalen voor de landbouw dat moet een keer klaar zijn
Abonnee
roy009 25 November 2023
begrijp nooit zo goed wat er bedoelt wordt met 'de burger'. De grote schreeuwers uit de randstad krijgen altijd maar het podium terwijl de mensen uit de rest van Nederland er vaak heel anders tegen aan kijken. Het signaal is wederom duidelijk net als na de provinciale staten verkiezingen, ff wat minder belerend doen naar het platteland!
Abonnee
onderduiker 25 November 2023
geer schreef:
de buger????
alles willen bepalen en niks willen betalen.
zo lust ik er ook nog een.....
ze hebben het gewoon maar te slikken en anders zijn ze vrij naar een ander land te gaan als daar alles beter is volgens hun!!
nederland behoort tot de wereldtop dus het is wel eens keer goed.
wij zitten aan het plafond ook kwa kostprijs.
dus het is erg positief dat de pvv gewoon zegt laat de boer onderhand eens keer met rust , ga eerst het verkeer/luchtvaart/enz aanpakken.
de landbouw is klaar voor de komende 20 jaar .
er is altijd wat te zeiken nooit is het goed.iedereen wil het maar bepalen voor de landbouw dat moet een keer klaar zijn
bijna mee eens ,maar dan zonder allerlei vangnetten en subsidies.
de wereldmarkt de prijs laten bepalen.
ik hoop alleen dat we onszelf niet uit de markt prijzen,want dan is het einde van sommige teelten.
Abonnee
Erik 25 November 2023
xx schreef:
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/artikel/10906929/stikstofbeleid-met-pvv-op-schop-veehouderij-vaag]Stikstofbeleid met PVV op schop, veehouderij vaag[/url]
Natuurlijk weet je nooit hoe de formatie gaat lopen, maar voor de landbouw is deze uitslag in ieder geval eindelijk goed nieuws.
met dion graus op nummer drie, die had ook zomaar lid van de Pvdd kunnen zijn. wacht nu gewoon de formatie af voordat je de vlag uithangt,
U kunt niet meer reageren.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Interview Harm Holman (NSC)

Vertrouwen en perspectief terug, ook minder vee

Interview Thom van Campen (VVD)

'Boeren aan stuur laten door Brussel te overtuigen'

Interview Tjeerd de Groot (D66)

'Er moet een landbouwvisie op tafel komen'

Interview Pieter Grinwis (ChristenUnie)

'Boer niet problematiseren, maar vertrouwen geven'

Blijf op de hoogte

Schrijf je in en ontvang elke dag het laatste nieuws in je inbox