Grond

Terwijl de oorlogen in Oekraïne en Iran maar voortduren, de olieprijs boven de $100 per vat noteert en economen benadrukken dat 'de economische risico's aan de onderkant liggen', trekt de industriële bedrijvigheid in de wereld zich daar helemaal niets van aan. Vooral de laatste maanden verbetert de stemming onder industriële ondernemers, verbeteren hun orderboeken en versnelt de groei van de wereldhandel. Hoe kan dat?

De druk op het buitengebied neemt toe. Er moeten woningen bij, dorpen willen groeien en oude erven krijgen een nieuwe bestemming. Maar zodra nieuwbouw dichter bij landbouwgrond komt, komt één vraag steeds vaker op tafel: hoeveel ruimte moet er blijven tussen een woning en een perceel waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt?

De oproep om een noodpakket in huis te halen, werd door velen onthaald met een zekere meewarigheid. Alsof een rugzak met wat conserven en een zaklamp ons zou beschermen tegen de complexiteit van deze tijd: cyberdreiging, geopolitieke spanningen, klimaatverstoringen. Maar wie zo redeneert, mist de essentie.

Grondmobiliteit blijft laag in Nederland, met duidelijke regionale verschillen in aanbod en handel. Vraag naar grond blijft hoog terwijl transacties beperkt blijven. Lees meer over grondmobiliteit in Nederland.

De landbouwgrondmarkt laat begin 2026 minder handel en lichte prijsdruk zien, terwijl regionale verschillen groot blijven. De afzet van grond hapert licht ondanks een hoog prijsniveau. Lees meer over grondprijzen en mobiliteit.

De agrarische sector heeft 80% van alle Nederlandse landbouwgrond in handen. De overige 20% is eigendom van niet-agrarische partijen, zoals natuur- en non-profitorganisaties, en de staat. De 2,02 miljoen hectare grond is met 280.000 eigenaren behoorlijk versnipperd. Dat rapporteert het Kadaster.

In de Stentor van 16 april 2026 stond een uitgebreid artikel met als kop: 'De bodem in dit bos is bijna net zo zuur als cola'. Deze constatering koppelen wetenschappers vrijwel direct aan de stikstofdepositie afkomstig uit de veehouderij. Een boswachter stelt naar aanleiding van reacties op dit artikel, dat naaldbomen in Nederland thuishoren. Op beide beweringen valt heel wat af te dingen.

Iets meer dan de helft van de melkveehouders in ons land heeft minder dan 100 melkkoeien. De financiële armslag op deze bedrijven voor grote investeringen in verduurzaming van de bedrijfsvoering is klein. Met centrale biogasinstallaties in de regio zijn deze familiebedrijven beter in staat de omslag te maken naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering.

De agrarische sector kan de komende jaren bijdragen aan het energievraagstuk in Nederland. Bedrijven kunnen daar ook zelf voordeel uit halen. Nu liggen er vooral kansen voor grotere bedrijven die mest gebruiken om biogas te produceren en dit om te zetten in groen gas.

De familie ten Have runt een gemengd veehouderijbedrijf in de Achterhoek. Het gezinsbedrijf met ruim 90 stuks melkvee en zo'n 500 zeugen produceert sinds eind vorig jaar energie uit een mix van mest van alle diercategorieën op het bedrijf.

Rentes kunnen oplopen door de geopolitieke spanningen, terwijl grondprijzen blijven stijgen ondanks financieel uitdagende tijden in de akkerbouw en melkveehouderij. Hoe anticiperen ondernemers hierop? Peter Pals, directeur van Farmers Funding & Advies, bespreekt de actuele ontwikkelingen met Wouter Baan.

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur presenteerde recent een advies dat de Nederlandse grondmarkt behoorlijk kan veranderen. In Grond voor verbetering concludeert deze Raad dat de overheid zelf de grondprijzen opdrijft met subsidies en opkoopregelingen — en dat dit anders zou moeten. Hierbij moet gedacht worden aan onderscheid maken tussen productielandbouw en maatschappelijke landbouw, met een nieuwe categorie 'landschapsgronden'. Voor boeren, grondeigenaren en investeerders is dit belangrijke informatie. Het raakt direct de grondwaarde, bedrijfsontwikkeling en de toekomst van het landelijk gebied.