Mestprijzen

De Nederlandse melkveehouderij bevindt zich in turbulente omstandigheden. De afgelopen anderhalf jaar voelde het voor veel ondernemers bijna onwerkelijk goed. Melkprijzen en vleesprijzen bereikten niveaus die we in lange tijd niet hadden gezien. Er was ruimte om te ademen, om achterstallig onderhoud weg te werken en om te investeren in het bedrijf. Dat optimisme was terecht, maar ook tijdelijk, zo blijkt nu.

Afgelopen week is het debat over de vaststelling van het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn uitgelopen op een teleurstelling, zo klinkt het bij zowel BO Akkerbouw als Cumela. De Tweede Kamer heeft het plan voor het nieuwe actieprogramma, dat door het demissionaire kabinet onder leiding van landbouwminister Femke Wiersma was opgesteld en per 1 januari 2026 in werking zou moeten treden, niet gesteund. Elke EU-lidstaat is verplicht om eens per vier jaar een nieuw actieprogramma onder de Nitraatrichtlijn vast te stellen. Uitstel verandert die verplichting niet: als Nederland geen nieuw programma vaststelt, kan Brussel ingrijpen via een inbreukprocedure, met mogelijk strengere generieke regels als gevolg.

De bemestingsruimte daalt de komende twee jaar veel sneller dan de afname van de mestproductie. Dit gaat grote knelpunten opleveren voor veehouders en voor de mestmarkt. Minister Femke Wiersma van Landbouw handelt dan ook heel verstandig door de daling van de plaatsingsruimte voor dierlijke mest enigszins af te remmen, waar de waterkwaliteit goed is.

Ook de komende drie jaar behoudt Ierland derogatie voor de Europese Nitraatrichtlijn, waardoor melkveehouders meer dierlijke mest mogen blijven uitrijden dan de standaardnorm van 170 kilo stikstof per hectare. Dit heeft Martin Heydon, de Ierse minister van Landbouw, vandaag kenbaar gemaakt.

Melkveehouders hebben door gunstige melkprijzen en dalende voerprijzen een gunstig eerste helft jaar achter de rug. Dit bood ruimte om de hoge mestafzetkosten op te vangen. Door een draaiend marktsentiment op de zuivelmarkt worden de vooruitzichten echter somberder, waarschuwt Rabobank.

De Nederlandse mestmarkt is op de achtergrond weliswaar behoorlijk verhit, maar houdt zich momenteel nog rustig. Veehouders, handelaren en akkerbouwers wachten met belangstelling de komende weken af tot de start van het uitrijseizoen op 16 februari. De prijzen...

Opnieuw is er deze week een langverwacht mestdebat gehouden in de Tweede Kamer. Of daarmee de oplossing van het probleem een eind verder is gekomen, is de vraag. De Tweede Kamer verloor zich in onderling gekissebis en verantwoordelijk minister Femke Wiersma legt de bal deels neer bij de agrarische sector zelf. Wat op zich niet onbegrijpelijk is.

Terwijl minister Femke Wiersma probeert op politiek niveau een akkoord te bereiken over het mestoverschot - en de gezamenlijke dierlijke sectoren onder een met Brussel afgesproken plafond te krijgen - werken met name de melkveehouderijpartijen parallel aan een eigen plan om de gewenste mestkrimp handen en voeten te geven. Het blijkt een taaie klus.