Gewastour Uien - week 23
Warm voorjaar zorgt niet voor groeispurt in uien
Geen groeiseizoen is hetzelfde. Het is een uitspraak waar je eigenlijk weinig mee kunt, maar ook dit jaar blijkt weer hoe waar die is. De uien op de percelen die meedoen aan de Boerenbusiness Gewastour staan er over het algemeen prima bij. Toch zijn niet alle telers onder de indruk van de gewasontwikkeling. Hoewel dit voorjaar tot de warmste ooit behoort, vinden verschillende deelnemers de uien kleiner dan ze rond deze tijd van het jaar zouden verwachten.
Met gemiddeld 57 millimeter neerslag tegen een langjarig gemiddelde van 55 millimeter was mei qua neerslag vrij normaal. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 14,4 graden Celsius, een graad boven het langjarig gemiddelde van 13,4 graden.
Is dit voorjaar te vergelijken met die van vorig jaar?
Eigenlijk is het maar net hoe je er tegenaan kijkt. Gemiddeld gezien gingen de uien dit jaar een dikke drie week later de grond in dan vorig jaar. Los daarvan was vorig jaar ook een 'uitzonderlijk' vroeg voorjaar, helemaal in vergelijking met de twee natte voorjaren in 2023 en 2024.
Desondanks zijn niet alle telers tevreden over de ontwikkeling. Reinder Hogenhout uit het Friese Kimswerd vindt de uien klein voor de tijd van het jaar. Ook Jacky Dieleman uit het Zeeuwse Philippine ziet dat de uien minder ver ontwikkeld dan vorig seizoen.
Desalniettemin groeien de uien wel degelijk. Een goed voorbeeld daarvan zijn de uien van Ruud Vossebeld uit het Gelderse Beemte Broekland. Ruud zaaide zijn uien precies vijf weken geleden op 27 april, waarna gerekend zijn uien op dit moment al behoorlijk ontwikkeld zijn.
Tevredenheid heerst niet overal
Ook David de Wit uit het Brabantse Lepelstraat herkent zich in het beeld dat de uien vorig jaar behoorlijk verder waren dan nu. Desondanks is David tevreden met hoe zijn uien zich ontwikkelen en ziet dat het vierde pijpje er inmiddels aankomt.
Tegelijkertijd valt op dat door heel Nederland goed ontwikkelde percelen worden afgewisseld met percelen waar de uien duidelijk minder ver zijn. Dat terwijl de zaaidata soms nauwelijks van elkaar verschillen. Zo blijkt ook uit reactie van De Groot en Slot, die verklaart dat de oorzaak niet alleen bij de weersomstandigheden ligt.
Hieronder een fotocollage hoe de uien van de Boerenbusiness Gewastour op het moment bij staan:
Ook de historie van een perceel speelt een belangrijke rol. Zo zijn er percelen waar schade door bonenvlieg zichtbaar is, terwijl op andere plekken de invloed van een groenbemester nog duidelijk terug te zien is in het gewas. Daarnaast hebben plaatselijke hevige regenbuien ervoor gezorgd dat sommige uien tijdelijk stilvielen en eerst moesten herstellen voordat de groei weer wat op gang kwam.
Naast de perceelomstandigheden speelt ook de ligging een rol in de gewasontwikkeling. In de kustgebieden is het vaak wat winderiger en koeler dan verder landinwaarts, waardoor de uien daar in de regel iets achterlopen in ontwikkeling. Ook dat beeld is dit jaar opnieuw terug te zien.
In hoeverre is een verzekering van belang?
Het werd al even aangehaald, maar ook dit jaar zijn er in sommige gebieden behoorlijke plensbuien gevallen. Je ziet of hoort het niet altijd, maar als je erdoor getroffen wordt, zit je wel met een probleem. Hagel, zware regenval of droogte: je kunt je ervoor verzekeren, maar in hoeverre is dat interessant?
Het is de laatste jaren wel duidelijk dat we ander weer hebben dan in het verleden. Tuurlijk viel er vroeger ook wel eens een hagelbui of viel er in korte tijd veel water, maar het lijkt tegenwoordig toch vaker voor te komen. Onderstaande video laat een bui zien bij de Drentse uienteler Arjen Jakobs uit Wezup waar dit voorjaar ook hagel bij zat.
Binnen de deelnemers van de Gewastour lopen de meningen daarover uiteen. De één kiest bewust voor een hagelverzekering of brede weersverzekering, zeker nu de teeltkosten hoog zijn en het weer steeds grilliger lijkt te worden. "Onvoorspelbaar weer en een dure teelt maken het risico gewoon te groot," klinkt het. Daarbij wordt ook gewezen op eerdere schades waarbij is uitgekeerd en die ervaringen worden als positief beoordeeld.
Tegelijkertijd is er ook terughoudendheid. Sommige telers geven aan dat schadeclaims in de praktijk niet altijd tot een uitkering leiden, of dat de voorwaarden als streng worden ervaren. Daardoor kiezen zij er bewust voor om het risico zelf te dragen en de premie in de eigen broekzak te houden. Wat je ook doet, is het tegenwoordig wel iets om over na te denken. Onderstaande video, eveneens bij Arjen Jakobs laat zien hoe binnen een paar minuten een bui behoorlijke impact kan maken op de gewassen.
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
