Eigen foto

Opinie Krijn J. Poppe

Fouten in voorjaar blijven de boer achtervolgen

6 April 2021 - 3 reacties

Het is lente, al gaat weerspreuk 'april doet wat hij wil' dit jaar zeker op. De voorjaarswerkzaamheden lokken akkerbouwers naar buiten. Bij uitstek de tijd om aardappelen te poten, maar ook om fouten te maken.

Dat laatste ontleen ik aan een studie die in 1983 werd gepubliceerd en die onderzocht waar de verschillen in resultaat tussen verschillende percelen consumptieaardappelen in de Hoekse Waard vandaan kwamen.

Meer dan tien jaar eerder had Vinus Zachariasse in zijn baanbrekend promotieonderzoek (waarover een andere keer meer) al aangetoond dat de kwaliteit van het operationele, van dag-tot-dag management een belangrijke verklaring was waarop de ene akkerbouwer een veel hoger inkomen haalde dan de andere. Technische vaardigheden, die samenhangen met kennis over de groeiprocessen bij planten, doen ertoe.

Big data aanpak in jaren '80
Een van de vele vervolgonderzoeken was die studie van de voorlichtingsdienst en de toenmalige instituten PAGV en LEI. Die deden een onderzoek naar één gewas, consumptieaardappelen van het ras Bintje. Op 50 bedrijven werd 2 jaar lang (1979 en 1980) zo ongeveer alles wat er te meten was gemeten en gedigitaliseerd, van voorvruchten tot grondsoort, wijze van voorkiemen, plant- en bewerkingsdata, verdichting van de bodem tot besmettingen, bemestingen, groei van de planten en natuurlijk de opbrengst. Tegenwoordig noem je dat een big data aanpak.

De data werd vervolgens met een zogeheten factoranalyse bewerkt. Dat is een techniek die de data analyseert op samenhang tussen al die variabelen en achterliggende factoren probeert te isoleren. Belangrijkste conclusie van het team Bus, Bosma en De Hoop was dat er grote verschillen waren tussen percelen in kg-opbrengsten en in geldopbrengsten.

Voorkiemen in poterbakjes
Doorslaggevende factor waren de voorjaarswerkzaamheden. Het voorkiemen in poterbakjes met licht bleek belangrijk. Verdichtingen in de bouwvoor, een minder goede structuur in het voorjaar - veelal in combinatie met kleinere ruggen - en een laag gehalte aan organische stof bleken de opbrengst van veel percelen nadelig te beïnvloeden. Het waren natte jaren en een goede ontwatering (voldoende diepe grondwaterstanden) bleek dan ook noodzakelijk om hoge opbrengsten te behalen. Gezien de nattigheid, was een hogere stikstofgift ook wenselijk geweest.

Al met al waren goed uitgevoerde voorjaarswerkzaamheden dus ook in dit onderzoek van groot belang. Fouten in de grondbewerking bij het poten bleven gedurende het groeiseizoen de boer achtervolgen. Problemen die dan ontstaan, zijn maar moeilijk te corrigeren met een keer extra frezen of wat extra kunstmest.

Uit de mode geraakt
Of deze aspecten er ook nu nog toe doen? Ik vrees dat sinds de jaren '80 dit type onderzoek uit de mode is geraakt. Met alle aandacht voor 'data science' en bodembeheer moeten er mogelijkheden zijn om dit type onderzoek weer eens te herhalen. Hoewel ik vrees dat alle digitalisering ten spijt het ook nu net zoveel moeite zou kosten als toen om de data in één dataset bij elkaar te brengen. Maar er is veel geld voor big-data projecten, dus wellicht liggen hier kansen. Vooralsnog hoop ik dat akkerbouwers het voorjaar foutloos door komen.

boerenbusiness.nl

Krijn J. Poppe

Krijn Poppe werkte bijna 40 jaar als econoom bij het LEI en Wageningen UR en vervult nu een aantal advies- en bestuursfuncties. Voor Boerenbusiness duikt hij in zijn boekenkast en bespreekt actuele ontwikkelingen aan de hand van klassiek geworden studies.
Reacties
3 reacties
Abonnee
Noord 6 April 2021
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10891707/fouten-in-voorjaar-blijven-de-boer-achtervolgen]Fouten in voorjaar blijven de boer achtervolgen[/url]
Foutloos het voorjaar doorkomen lukt voor de meeste boeren al niet meer. Zie bijna nergens kiembakjes of joppe zakken met pootaardappelen staan. Dat hoeft nu ook niet meer voor dit seizoen.
Abonnee
vroeg 6 April 2021
Denk eerder dat het probleem is van te vroeg in het land nog niet droog onderin.Maar met al grotere areaal moet men wel.En al groter en zwaarder materiaal.
Abonnee
inno 7 April 2021
het is tegenwoordig heel populair om boeren in een kwaad daglicht te zetten. ze zouden de bodem uitmergelen, het zou dramatisch gesteld zijn met het bodemleven en we spuiten het liefst zoveel en zo vaak mogelijk alles dood. boeren die er een potje van maken zijn er al bijna niet meer. zeker de grote niet. ik weet dat je oogkleppen op moet hebben in dit vak en je niks aan moet trekken van alle lariekoek die over de sector wordt uitgestort maar het blijft lastig je niet op te winden
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Nieuws Aardappelen

Poten aardappelen vlot naar de eindstreep

Opinie Krijn J. Poppe

Hogere prijzen lokken lagere prijzen uit

Gewastour aardappel - week 17

Aardappelpoten wordt gehinderd door droogte

Nieuws Aardappelen

Aardappelpoten maakt flinke inhaalslag

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief