Dossier Stikstofcrisis

Door de sector werd uitgekeken naar de brief over de toekomst van de landbouw die vandaag wordt gepubliceerd. Maar wie daar iets van perspectief in hoopt te ontdekken, komt van een koude kermis thuis. 'Er is een verandering van aanpak vergeleken met van voor ze zomer', geeft premier Mark Rutte tijdens de wekelijkse persconferentie na de ministerraad aan. Niet het kabinet komt met het perspectief, maar landbouwminister Piet Adema gaat dat in het eerste kwartaal van komend jaar invullen met boeren,  natuurorganisaties, overheden en ketenpartijen in een Landbouwakkoord.

Veel goed nieuws had minister van landbouw Piet Adema de boeren niet te brengen, woensdag op een avond van Agractie in Zwartsluis, al was de sfeer open en bij tijden ontspannen. Adema beloofde zich in te zetten voor een goed verdienmodel met ondersteunende wetgeving en wil, zoals hij al eerder heeft gemeld, een landbouwakkoord voor meer rust op lange termijn.

Minister voor Natuur en Stikstof Christianne van der Wal heeft een nieuw offensief aangekondigd om piekbelasters uit te kopen. Ze wil hun bedrijven opkopen voor een prijs tot 120% van de marktwaarde en zo twee vliegen in één klap slaan: natuur ontlasten en stikstofruimte vrijmaken. Ze zou met de vrijkomende ruimte ook PAS-melders kunnen helpen.

Het nieuws staat deze week bol van stikstofruimte, of beter gezegd: het gebrek daaraan. Provincies hebben geen stikstofruimte om PAS-melders te legaliseren, terwijl het Rijk schaarse stikstofruimte shopt in provincies voor een snelwegverbreding. En de vraag dringt zich op hoe Schiphol eigenlijk aan de stikstofruimte gaat komen voor haar broodnodige vergunning.

Melkveehouders in Noord-Brabant met een stal ouder dan twintig jaar zitten klem, constateert Stichting Stikstof Claim (SSC). Ze moeten volgens eisen die per 2024 ingaan een emissiearm stalsysteem hebben, maar de provincie heeft de afgifte van vergunningen om zo'n stalsysteem te kunnen toepassen on hold gezet. SSC eist van de provincie dat zij de eisen intrekt of opschort, anders gaat zij naar de rechter.

De coalitiepartijen van Gelderland en de SGP zijn boos op het Rijk, omdat het ministerie van Infrastructuur zonder de provincie te informeren zes Gelderse boerderijen heeft opgekocht. Met als doel om stikstofruimte te creëren voor de verbreding van de snelweg A27 bij Amelisweerd in de provincie Utrecht. Zij roepen het bestuur van de provincie op om de natuurvergunningen niet in te trekken. Hiermee komt de stikstofruimte dan niet vrij.

Het is milieutechnisch een foute vergelijking, maar het stikstofdossier heeft alle kenmerken van een veenbrand. Soms slaan de vlammen naar buiten, zoals eind vorige week met de Overijsselse handhaving van PAS-melders. Boeren gaan de straat op, politici en andere betrokken spelers lopen een stapje harder en het vuur gaat weer ondergronds, maar wordt niet gedoofd.

De politiek is huiverig voor het inzetten van innovatie als het gaat om de oplossing van onder meer de stikstofproblematiek. Toch is er met behulp van innovatie heel veel mogelijk en tegen veel lagere kosten dan nu vaak wordt aangevoerd. Een voorgestelde reductie van de veestapel met de helft zou bijvoorbeeld beperkt kunnen blijven tot een kwart.