Meer nieuws

De aardappelrooiers maken momenteel flink wat uren. Dankzij het prachtige herfstweer konden telers de afgelopen periode een flinke slag maken. Op verschillende percelen zijn de aardappelen inmiddels gerooid en daarmee komt ook de werkelijke opbrengst steeds beter in beeld. Toch blijft het verschil tussen de percelen groot.

Deze herfst bezoekt Boerenbusiness aardappeltelers in Europa. Hoe is hun groeiseizoen verlopen, welke opbrengstverwachtingen hebben ze en wat is de productkwaliteit? Alex van Erp doet vanuit de Gewastour van Boerenbusiness mee. Hij heeft een gemengd bedrijf met melkvee- en akkerbouw in het Groningse Midwolda.

Zo moeizaam als het groeiseizoen verliep, zo gemakkelijk lijkt de uienoogst van 2026 te verlopen. De oogst nadert zijn einde en de omstandigheden zijn over het algemeen prima, met op zijn tijd wat neerslag en een mooie nazomer. De opbrengsten variëren echter sterk. Vooral in het zuiden vallen deze fors tegen. Tegelijkertijd zien telers, terugkijkend op het bijzondere groeiseizoen, opnieuw het nut van beregenen. Terwijl de uienoogst op zijn einde loopt, is het aardappelrooien inmiddels in volle gang.

De proefrooiingen van de Boerenbusiness Gewastour geven een eerste beeld van de uienopbrengst van dit seizoen. De omstandigheden waar de uien dit jaar mee te maken kregen waren bijzonder en roepen de vraag op hoe 2026 zich verhoudt tot een extreem droog jaar als 2018. Beide jaren hadden te maken met droogte en hoge temperaturen, maar het verloop van het groeiseizoen was duidelijk verschillend.

Het groeiseizoen verliep in het zuidwesten van Nederland extreem droog. Dat kan ook akkerbouwer en Gewastour-deelnemer Gybert Doggen uit het Brabantse Wouw beamen. Waar in een normaal jaar ongeveer drie keer wordt beregend, stond de beregeningshaspel dit seizoen al voor de zesde keer op het perceel met Innovator. Toch verwacht Gybert geen topopbrengst. “We zitten te beregenen om uiteindelijk een ondergemiddelde opbrengst te halen.”

De uienoogst is de afgelopen tijd in volle gang. Op veel plaatsen zijn telers volop aan het rooien en liggen de eerste uien al achter de planken. De omstandigheden voor de oogst zijn overwegend gunstig, al gooit de regen hier en daar roet in het eten. Het droge groeiseizoen van dit jaar is tijdens de oogst bovendien duidelijk zichtbaar.

Het was deze week volop uienweek. De uien vlogen in rap tempo over de rooimachines en werden vervolgens via de oplader in hoog tempo naar binnen gereden. Na de regen van de afgelopen periode waren de omstandigheden deze week namelijk ideaal om te rooien en in te schuren. Met opnieuw neerslag in de weersverwachting hebben de telers dan ook flink van de gelegenheid gebruikgemaakt om zoveel mogelijk uien binnen te halen.

Na wekenlange droogte komt de regen voor de aardappelen op een belangrijk moment. De Gewastour-percelen hebben verspreid over het land weer wat vocht meegekregen, al lopen de hoeveelheden flink uiteen. Daarmee verschillen ook de kansen op nagroei per perceel. Waar het gewas nog voldoende groen en vitaal staat om de neerslag te benutten, is op andere percelen de slijtage al ver gevorderd. Op basis daarvan maken we een inschatting in hoeverre de potentie op de verschillende percelen nog aanwezig is.

De droogte heeft inmiddels nadrukkelijker zijn stempel gedrukt op het huidige groeiseizoen. Na een voorjaar met lokaal zware hagelbuien, liep het neerslagtekort sinds juli snel op. Zowel AgriVer als Vereinigte Hagel zien het aantal meldingen van droogteschade toenemen, al verschilt de situatie sterk per regio. Een vergelijking met de droogte van 2018 gaat volgens beide verzekeraars bovendien niet helemaal op.

Het eerste perceel zaaiuien dat meedoet aan de Boerenbusiness Gewastour wordt vandaag (17 augustus) gerooid. Niet vaak werden de zaaiuien al zo vroeg in augustus uit de grond gehaald. Het rooien verloopt goed, maar daarmee is eigenlijk ook alles wel gezegd.

De aankondigingen van nieuwe beregeningsverboden vliegen je inmiddels om de oren. Daarnaast heeft het heette en droge weer er voornamelijk in Zuid-Nederland voor gezorgd dat de oogst van de zaaiuien inmiddels voor de deur staat. Op veel percelen liggen de uien al compleet afgestorven, nog voor dat de vijfde regionale hittegolf dit jaar daar van start ging.

De gemiddelde opbrengst van de tussentijdse proefrooiing op de Gewastour-percelen komt uit op 36,8 ton per hectare, net onder het langjarig gemiddelde van 37,4 ton. Daarmee doet 2026 denken aan het droge seizoen van 2018, al zijn de omstandigheden dit jaar duidelijk anders. De droogte heeft zich later opgebouwd, maar is inmiddels in grote delen van Nederland zeer nadrukkelijk aanwezig. Vooral de grote regionale verschillen en de aanhoudende hitte zorgen voor veel onzekerheid over de verdere ontwikkeling van het gewas. De grote vraag is dan ook hoeveel nagroei de Innovators de komende weken nog kunnen realiseren.

Na opnieuw meerdere dagen met temperaturen ruim boven de 30 graden bereikt de droogte een nieuw hoogtepunt. Op veel percelen is de groei stilgevallen en zien telers aardappelen en uien versneld afrijpen of zelfs afsterven. Waar nog beregend kan worden, draaien de haspels dag en nacht, maar ook dat blijkt steeds vaker onvoldoende om de schade te beperken.