Shutterstock

Opinie Piet van der Eijk

Steeds meer stoppende boeren

21 December 2018 - 6 reacties

De oppervlakte landbouwgrond is in 2018 met 21.700 hectare gedaald, ten opzichte van 2017. Het aantal landbouwbedrijven (zowel groot als klein) bedraagt dit jaar 53.860. In 1980 waren dat er nog 145.000. Globaal gezien hebben we nu nog circa 22.000 grondgebonden melk- en vleesveebedrijven en 8.000 akkerbouwbedrijven.

Slechts 4% van die boeren is jonger dan 35 jaar en 60% van de bedrijven waarvan het bedrijfshoofd ouder is dan 55 jaar heeft geen opvolger. Dit betekent dat veel boeren de komende jaren zullen stoppen. Momenteel zijn dat er al 6 à 7 per dag. Op deze plaats past geen uitgebreide analyse. Wel merk ik op dat we in ons land zuinig moeten zijn op de overblijvende boeren en hun opvolgers.

Daarbij past het niet dat bedrijven noodgedwongen beëindigd moeten worden door veranderende regelgeving van de overheid, zoals nu bij de knelgevallen (als gevolg van het fosfaatrechtenstelsel) dreigt te gebeuren. Op zijn minst zouden deze bedrijven volledig schadeloos gesteld dienen te worden.

Stoppen is geen schande
Stoppen is overigens geen schande, al wordt dat nu soms wel zo ervaren. Het stoppen met een landbouwbedrijf vraagt (evenals bedrijfsopvolging) wel een goede fiscale begeleiding. Nu de prijzen voor landbouwgrond in Nederland hoog zijn, is het voor eigenaar-gebruikers wellicht een goed moment om daar gebruik van te maken.

Dat er zoveel bedrijven stoppen, brengt ook met zich mee dat het proces van schaalvergroting doorgaat. Ondanks dat de oppervlakte van het landbouwgrond sterk afneemt (er is 250.000 hectare minder dan in 1980 en afgelopen jaar bedroeg de daling zelfs ruim 20.000 hectare), neemt de oppervlakte per overblijvend bedrijf toe. Gelet op de hoge grondprijzen zijn andere gebruiksvormen dan eigendom hard nodig.

Pacht is een alternatief
Om te boeren, hoef je echter geen (volledig) eigenaar te zijn. Daarvoor is ook pacht een uitstekend alternatief. De Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers (BLHB) zet zich dan ook in voor het behoud van de bestaande pacht en de uitbreiding van het pachtareaal met nieuwe pachtvormen.

Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) heeft toegezegd dat zij nog dit jaar in een brief aan de Tweede Kamer uiteen gaat zetten op welke wijze zij de herziening van het pachtstelsel vorm wil geven. De uitwerking zal dan op zijn vroegst volgend jaar plaatsvinden. De BLHB blijft in gesprek met de overige belangenorganisaties.

Een terugblik
Aan het einde van het jaar is er ook ruimte voor een terugblik op 2018 en is er tijd voor bezinning met vrienden en familie. Een jaar als 2018 zullen we in de landbouw niet snel vergeten. De afwisseling van grote regenval in het voorjaar en een recorddroge zomer heeft geleid tot tegenvallende opbrengsten. Alleen degenen die onbeperkt konden beregenen, hebben hun opbrengsten met grote inspanningen op peil kunnen houden.

In de akkerbouwsector brengen de vrije producten hoge prijzen op. De inkomensverschillen zullen dan ook groter zijn dan ooit. Of deze nog van invloed zullen zijn op de toekomstige Pachtnormen (2020) is afhankelijk van de voortgang die we met de herziening van het 'Pachtstelsel' en het bijbehorend 'Pachtprijzenbesluit' zullen maken. Op dit moment wens ik u eerst en vooral goede en rustige feestdagen, in goede gezondheid en met degenen die u omringen.

boerenbusiness.nl

Piet van der Eijk

Piet van der Eijk was van 2012 tot begin 2019 de voorzitter van de Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers (BLHB). Daarnaast heeft hij een akkerbouwbedrijf in polder de Biesbosch in het buitengebied van het Eiland van Dordrecht.
Reacties
6 reacties
jan 21 December 2018
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/column/10880870/steeds-meer-stoppende-boeren]Steeds meer stoppende boeren[/url]
"Wel merk ik op dat we in ons land zuinig moeten zijn op de overblijvende boeren en hun opvolgers."
Die opmerking kunnen allelei stake holders maar beter eens gaan overdenken de komende feestdagen.
Voor een raaskallende milieu-en natuurlobby klinkt dit vast al muziek in de oren; zij zijn dus ook niet goed wijs.
De sector, ketenpartners, OVO en LNV moeten hierover nadenken om voor de lange termijn te plannen.
Of is het een aanlokkelijk alternatief om onze landbouw aan het (buitenlandse?) grootkapitaal over te laten?
Abonnee
info 23 December 2018
Door de afname van die 22000 ha en de droogte zijn prijzen van voedsel wel met 50% in sommige situaties gestegen voor de consument , maar dit compenseert voor de producent zijn inkomen niet. Dat betekend dat we als producent voor het aankomende seizoen de leveringsprijs moeten handhaven en hopen op een weer normale zomer met normale opbrengsten.
Henk Bronninkreef 26 December 2018
Het is wel zaak dat jongeren het boer zijn/worden net zo gaaf vinden als ik en mijn generatiegenoten. Belangrijke rol is hierbij weggelegd voor overheid en maatschappij. Het beste voedsel van de wereld wordt immers in Nederland geproduceerd. Ik wil overheid en maatschappelijke organisaties dan ook oproepen zorg ervoor dat de jonge generatie de lol in het beroep Boer blijft zien en houden want dit is voorwaarde nummer 1 !!! Hoeveel landen willen niet de kunst vd sector hier afkijken laten we dat vooral zo houden!
hans 26 December 2018
Ja Henk, nog steeds GAAF dat boeren!
Ja echt?
Het beste voedsel ter wereld nog wel, door Rutte's vrienden van Unilever zeker, vegaburgers?
LOL, daar zorgen Vion en RFC wel voor, daar zijn de overheid en MO maar l.lletjes bij.

Henk, open je ogen en oren, en je weet wat er komen gaat.
Zoals Frans en Jennie al zongen, vluchten kan niet meer (top 2000).
robinson 29 December 2018
In de meeste survival programma's zie je dat degenen die het eten koken ver komen in de overlevingsrace.
johannis 31 December 2018
Toch maar proberen plezier aan het boeren te beleven!
U kunt niet meer reageren.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Nieuws Grond

Pensioenfonds voor de landbouw stapt in grond

Nieuws grondmarkt

Grondprijzen rijzen de pan uit in derde kwartaal 2022

Opinie Krijn J. Poppe

Tijd van gratis geld voorbij: dalende grondprijzen?

BB TV Jos Ebbers (NVM)

'Er gaat heel veel gebeuren op de grondmarkt'

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief